Bazı taze fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin yüksek sıcaklığa toleransları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Bahçe Bitkileri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI TOKYOL

Danışman: Ece Turhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Taze fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin yüksek sıcaklığa toleranslarında genotipik farklılığın belirlenmesi amacıyla fizyolojik ve biyokimyasal parametrelerden yararlanılan bu çalışmada Balkız, Ferasetsiz ve Yerel Genotip kullanılmıştır. Fideler 3-4 gerçek yapraklı oluncaya kadar serada ortalama 15/30 OC (gece/gündüz) sıcaklıkta, %65 nemde yetiştirlmiştir. Bitkiler yüksek sıcaklık denemeleri için laboratuardaki iklimlendirme kabinine alınarak, kabin sıcaklığı kademeli olarak 35, 40, 45 ve 50OC' ye yükseltilmiş ve her bir sıcaklık derecesinde 24 saat tutulmuştur. Her bir sıcaklık kademesindeki bitkilerden alınan yaprak örneklerinde, yaprak oransal su kapsamı (YOSK), turgor kaybı (TK), yaprak alanı, klorofil miktarı (KM) ve lipid peroksidayonu (MDA) ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca, SDS-PAGE yöntemiyle toplam çözünebilir protein profilleri çıkarılmıştır. YOSK sonuçlaırna göre Ferasetsiz ve Yerel Genotip en yüksek YOSK'na sahip iken Balkız en düşük değere sahip olmuştur. Buna karşılık TK ve MDA miktarında Ferasetsiz ve Yerel Genotip en düşük değerlere sahipken Balkız en yüksek TK ve MDA miktarına sahip genotip olmuştur. Yaprak alanı ve KM ise genotiplerin sıcaklık toleransları ile ilişkili bulunmamıştır. SDS-PAGE ' de uygulamalara göre değişen pek çok protein bandı görülmüştür. Taze fasulye fasulye genotiplerinin yüksek sıcaklık toleranslarını belirlemek için, serada yetiştirlen bitkilerden alınan yaprak örnekleri, kontrollü olarak yüksek sıcaklık uygulamasının yapıldığı sıcak su banyosunda 60 OC'ye kadar kademeli oalrak tutulmuş ve iyon sızıntısı testi sonucuna göre herbir genotipe ait yüksek sıcaklık tolerans dereceleri belirleniştir. Elde edilen sonuçlara göre genotiplerimn sıcaklık stres tolerans noktaları Balkız genotipinde 45,5 OC, Ferasetsiz ve Yerel Genotipte ise sırasıyla 50,8 ve 49,9 OC olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, Ferasetsiz ve Yerel Genotipin yüksek sıcaklığa tolerant, Balkız genotipinin ise daha hassas olduğu belirlenmiştir.