Tanzimat Dönemi (1876-1908) Anadolu merkez vilayetlerdeki hükümet konaklarının mimari özelliklerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FEHMİNAZ SUEDA KURT

Danışman: Kader Reyhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Devleti'nin idari alanda yapmış olduğu birtakım yenilikler 19. yüzyılda yoğunlaşmıştır. Bu yenilikler batıya yönelerek yapılmış ve Tanzimat Dönemi reformları olarak adlandırılmıştır. Tanzimat Dönemi reformları ile siyasal ve toplumsal alanda düzenlemeler yapılmıştır. Bu durum merkez ve taşra teşkilatında yeni kamusal yapıların yapılmasını da sağlamıştır. Devletin otoritesini temsil eden kamusal yapılar, merkez teşkilatında bakanlık binası olarak ortaya çıkarken, taşrada hükûmet konağı olarak kendini göstermiştir. Taşra teşkilatı, hükûmet konakları ile merkezdeki bakanlıklara bağlanarak merkezî otorite artırılmaya çalışılmıştır. Taşrada devletin otoritesini temsil eden hükûmet konakları sahip oldukları mimari üslup ile de devletin modern bir kimlik kazanmasına yardımcı olmaktadır. Bu çalışmanın amacı; taşra imar faaliyetlerinde yapılan hükûmet konağı binalarının mimari üslubunu incelemektir. Bu bağlamda, belirlenen yedi hükümet konağı, mimari özellik, konum ve temsiliyet çerçevesinde tekil ve bütünsel olarak incelenmiştir. İnceleme sonucunda hükûmet konakları birbirleri ile çaprazlanarak karşılaştırılmıştır. Bu çerçevede hükûmet konağı benzerlik ve farkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hükümet konakları, mekân, cephe kurgusu, yapım tekniği, malzeme kullanımı ve mimarinin temsiliyeti ile dönemin ve taşra mimarisinin mimari özelliklerini yansıtmaktadır. Bunun yanı sıra yapılan çalışma, Osmanlı taşra yerleşimlerinde kendilerine has özelikler gösteren kamu yapılarının, gelecekte yapılabilecek mimari üslup ve tipolojik inceleme araştırmaları için ayrıca katkı sunması açısından büyük önem taşımaktadır.