Oğuz Atay Öykülerinin Anlatıbilimsel Yöntemle İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİDEM BÜŞRA GÜRÇAY
Danışman: İbrahim Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Oğuz Atay, edebiyat araştırmacıları tarafından Türk edebiyatının avangart yazarlarından biri olarak değerlendirilmiş, yazarın bu özelliğinin öyküleri için de geçerli olduğu belirtilmiştir. Ancak yazarın Korkuyu Beklerken (1975) kitabında yer alan sekiz öyküsü (Beyaz Mantolu Adam, Unutulan, Korkuyu Beklerken, Bir Mektup, Ne Evet Ne Hayır, Tahta At, Babama Mektup, Demiryolu Hikâyecileri- Bir Rüya), az sayıda çalışmanın konusu olmuştur. İlgili literatür taraması yapıldığında bu çalışmaların önemli bir kısmında, metin incelemesinde; felsefe, psikoloji, sosyoloji gibi disiplinlerin merkeze alındığı dikkat çeker. Karşılaştırmalı incelemelerin sayısı da azımsanamayacak kadardır. Sınırlı sayıdaki çalışmada, incelemede metnin kendisi merkeze alınmış; bunlarda da olay örgüsü, zaman, mekân, kişiler, anlatım teknikleri şeklinde bilinen geleneksel yöntem kullanılmıştır. Dolayısıyla bu tez çalışmasında Atay'ın öyküleri; metni merkeze alan modern bir kuramın ışığında; klasik (yapısalcı) anlatıbilimsel yöntem doğrultusunda, topluca ele alınmış; böylece öykülerdeki farklı biçim denemelerinin somutlanarak inceleme yapılması amaçlanmıştır. Tezde, klasik (yapısalcı) anlatıbilim kapsamında değerlendirilen, tespit ve sınıflandırmaları günümüzde hâlen geçerliliğini koruyan Gerard Genette'in, Anlatının Söylemi (1972) başlıklı çalışmasında ortaya koyduğu yöntem takip edilmiştir. Bu yöntem doğrultusunda yapılan incelemeler sonucunda, Atay öykülerinin avangart niteliği gösterilmiş, Beyaz Mantolu Adam ile Unutulan'ın neden modernist; Korkuyu Beklerken, Bir Mektup, Ne Evet Ne Hayır, Tahta At, Babama Mektup ve Demiryolu Hikâyecileri- Bir Rüya başlıklı öykülerin ise neden birer postmodernist anlatı örneği olduğu anlatılmıştır. Anahtar Kelimeler: Anlatıbilim, Yapısalcılık, Genette, Öykü, Atay, Korkuyu Beklerken