Beş yaş altı çocuklarda ekran önü zamanının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEŞE MUTLU
Danışman: Meltem Dinleyici
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:'Klasik Medya' olarak bilinen televizyon ve 'Yeni Medya' olarak bilinen bilgisayar, tablet ve akıllı telefon çocukların yaşamında çok erken yaşlardan itibaren yer almaktadır. Ekran maruziyetinin okul öncesi yaşlarda çocukların sağlığına etkileri halen incelenmektedir. Çalışmamızda beş yaş altı çocukların ekran önü, arka ekran önü zamanının belirlenmesi, ailelerin bu konudaki bilgi durumu, ailelerinin sosyodemografik özellikleri ile ekran zamanı arasındaki ilişki, çocukların vücut kitle indeksleri ile ekran zamanı arasındaki ilişki, çocukların uyku süreleri ve görme kusuru durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma verileri, 1-60 ay arası 334'ü (%45,7) kız ve 397'si (%54,3) erkek olan 731 çocuğun ailelerine yapılan; birinci bölümü sosyodemografik özelliklerini, ikinci bölümü çocukların ekran önü zamanlarını değerlendiren sorulardan oluşan anket çalışması ile toplanmıştır. Tüm grupların yaş ortalaması 33,55±16,37 (min-mak: 2-59) aydır. Çocukların televizyon izleme süreleri incelendiğinde; 284 çocuk (%38,9) 30 dakika-1 saat izlediği, 216 çocuğun (%29,6) 1-2 saat, 91 çocuğun (%12,4) 3-4 saat, 39 çocuğun (%5,3) 5 saatten fazla televizyon izlediği görülmüştür. 101 çocuk (%13,8) ise televizyon izlememektedir. Lise mezunu annelerin, ilkokul ve ortaokul mezunu annelere göre hiç televizyon izletmeme oranı daha fazla bulunmuştur (p<0,05). Kardeşi olan çocukların televizyon izleme ve bilgisayar oynama sürelerinin arttığı saptanmıştır (p<0,05). Üniversite mezunu ebeveynlerin çocuklarının bilgisayar/tablet kullanımlarını kontrol etme oranı daha fazla saptanmıştır (p<0,05). Ailelerin %65,8'inin ekran önü zamanı kavramını, %88,4'inin arka ekran önü zamanını bilmediği saptanmıştır. Sağlıklı çocuk izlemlerinin yapıldığı aile hekimliği ve çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniklerinde ebeveynlere sağaltım ve bakım önerileri arasında akılcı medya kullanımının da yer alması ve bu konuda ailelere bilgilendirme yapılması dijital çağda büyüyen yeni nesil için koruyucu sağlık hizmetleri arasında kabul edilmeli ve vizitlerde bu konudaki önerilere vakit ayırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: ekran zamanı, televizyon, tablet, bilgisayar, akıllı telefon