Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA ŞEN
Danışman: Derya Genç Tosun
Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin alternatif ve destekleyici
iletişim sistemleri hakkındaki görüşlerini incelemektir.
Yöntem: Bu araştırma, her bir özel eğitim öğretmeninin deneyimlerine
derinlemesine bir bakış sağlamak için nitel araştırma yaklaşımı desenlerinden biri olan temel
nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları Ankara ili
Etimesgut ilçesindeki okullarda görev yapan özel eğitim öğretmenlerinden oluşmaktadır.
Araştırma kapsamında katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Veriler içerik analizi yaklaşımı kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen verilerin analizi
sonucunda altı tema ve 14 alt temaya ulaşılmıştır.
Bulgular: Araştırmanın bulguları iletişim yetersizliğinden etkilenen çocuklarla
çalışan özel eğitim öğretmenlerinin çeşitli deneyimlere sahip olduklarını göstermektedir.
Konuşamayan öğrencilerle iletişim kurmak için özel eğitim öğretmenleri alternatif iletişim
yöntemlerini kullandıklarını, bunun yanı sıra sözel iletişim ve alıcı dili becerilerini
geliştirmek için çalışmalar yaptıklarını belirtmişlerdir. Yaşadıkları güçlükleri çözmek
amacıyla özel eğitim öğretmenleri çeşitli teknik ve stratejiler kullandıklarını ve destek
aldıklarını belirtmişlerdir. Katılımcı öğretmenler ADİ sistemlerinin kullanımında özel eğitim
öğretmenlerinin ve diğer paydaşların önemli bir rolü olduğunu vurgulamışlardır. Son olarak
özel eğitim öğretmenlerinin ADİ sistemlerine yönelik eğitim gereksinimlerinin ve eğitime
dair beklentilerinin olduğu görülmektedir.
Sonuç ve Öneriler: Özel eğitim öğretmenleri ADİ sistemleri hakkında yeterli bilgiye
sahip değildir. Özel eğitim öğretmenlerinin ADİ sistemleri hakkında hizmet içi eğitimler
yoluyla bilgilendirilmesi ve özel eğitim öğretmenliği lisans programlarında ADİ sistemlerine
yönelik derslerin eklenmesi önerilebilir. Ayrıca ileride araştırmaların farklı katılımcılarla
yinelenmesi ve öğretmenlere verilecek eğitimin etkililiğinin inceleneceği deneysel
araştırmaların yapılması önerilebilir.