Özel eğitim öğretmenlerinin alternatif ve destekleyici iletişim sistemlerine ilişkin görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA ŞEN

Danışman: Derya Genç Tosun

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin alternatif ve destekleyici

iletişim sistemleri hakkındaki görüşlerini incelemektir.

Yöntem: Bu araştırma, her bir özel eğitim öğretmeninin deneyimlerine

derinlemesine bir bakış sağlamak için nitel araştırma yaklaşımı desenlerinden biri olan temel

nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları Ankara ili

Etimesgut ilçesindeki okullarda görev yapan özel eğitim öğretmenlerinden oluşmaktadır.

Araştırma kapsamında katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir.

Veriler içerik analizi yaklaşımı kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen verilerin analizi

sonucunda altı tema ve 14 alt temaya ulaşılmıştır.

Bulgular: Araştırmanın bulguları iletişim yetersizliğinden etkilenen çocuklarla

çalışan özel eğitim öğretmenlerinin çeşitli deneyimlere sahip olduklarını göstermektedir.

Konuşamayan öğrencilerle iletişim kurmak için özel eğitim öğretmenleri alternatif iletişim

yöntemlerini kullandıklarını, bunun yanı sıra sözel iletişim ve alıcı dili becerilerini

geliştirmek için çalışmalar yaptıklarını belirtmişlerdir. Yaşadıkları güçlükleri çözmek

amacıyla özel eğitim öğretmenleri çeşitli teknik ve stratejiler kullandıklarını ve destek

aldıklarını belirtmişlerdir. Katılımcı öğretmenler ADİ sistemlerinin kullanımında özel eğitim

öğretmenlerinin ve diğer paydaşların önemli bir rolü olduğunu vurgulamışlardır. Son olarak

özel eğitim öğretmenlerinin ADİ sistemlerine yönelik eğitim gereksinimlerinin ve eğitime

dair beklentilerinin olduğu görülmektedir.

Sonuç ve Öneriler: Özel eğitim öğretmenleri ADİ sistemleri hakkında yeterli bilgiye

sahip değildir. Özel eğitim öğretmenlerinin ADİ sistemleri hakkında hizmet içi eğitimler

yoluyla bilgilendirilmesi ve özel eğitim öğretmenliği lisans programlarında ADİ sistemlerine

yönelik derslerin eklenmesi önerilebilir. Ayrıca ileride araştırmaların farklı katılımcılarla

yinelenmesi ve öğretmenlere verilecek eğitimin etkililiğinin inceleneceği deneysel

araştırmaların yapılması önerilebilir.