Çocuklarda kan alma işlemi öncesi işleme hazırlamaya yönelik izletilen çizgi filmin korku ve ağrıya etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUKADDES BAŞKAYA

Danışman: AYFER AÇIKGÖZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırma; 7-12 yaş grubu çocuklarda venöz kan örneği alma işlemi öncesi çizgi film veya kitapçık ile verilen eğitimin, çocuğun yaşadığı korku, ağrı ve emosyonel tepkilerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmış randomize kontrollü bir çalışmadır. Materyal ve Metod: Araştırmamız, 31 Aralık 2018- 22 Mart 2019 tarihleri arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Kan Alma ünitesine venöz kan örneği aldırmak için gelen ve örneklem seçim kriterlerine uyan toplam 126 çocuk ile tamamlanmıştır. Çalışmada 3 grup bulunmaktadır. Bunlar; çizgi film ile işlem hakkında bilgi verilen uygulama grubu-1 (n=42), kitapçık ile bilgilendirilen uygulama grubu-2 (n=42) ve kliniğin rutin uygulamalarının yapıldığı kontrol grubudur (n=42). Gruplara örneklem atamasında tabakalama ve bloklama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma örneklem seçim kriterlerine uyan çocuklar cinsiyete göre tabakalandırılıp, ardından kura yöntemi ile her bir gruba eşit sayıda (bloklama) olacak şekilde atanmıştır. Veri toplamak amacıyla, Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocuk Korku Ölçeği, Wong-Baker Yüzler Ağrı Ölçeği ve Çocuklarda Emosyonel Göstergeler Ölçeği (ÇEGÖ) kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 21 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda çocuk, ebeveyn ve araştırmacı ifadelerine göre çizgi film ve kitapçık grubunun işlem sırası korku puanları, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli düzeyde daha düşük bulunmuştur (p 0.05). Çizgi film veya kitapçık grubunun işlem sırası ÇEGÖ puanları, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Çalışma sonucumuzda; 7-12 yaş grubu çocukların çizgi film ya da kitapçık kullanılarak kan alma işlemine hazırlanmasının; çocukların hissettiği korku ve negatif emosyonel göstergeleri azalttığı bulunmuştur. İşleme hazırlama ile ağrı puanları arasında ise önemli bir fark saptanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Okul çocuğu, Ağrı, Korku, Emosyonel Göstergeler, Venöz kan alma, İşleme hazırlama