Azerbaycan Millî Uyanış Hareketinde Ali Bey Hüseyinzade ve Füyûzat Dergisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih (Yakınçağ Tarihi), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İsmat BAYRAMOV

Danışman: Oktay Berber

Özet:

XIX. yüzyılın sonları Azerbaycan’da millî uyanış hareketlerinin canlandığı dönem olarak tarihe geçmiştir. Bu canlanma ilk olarak matbuat alanında kendini göstermiştir. Azerbaycan millî uyanış hareketinde Ali Bey Hüseyinzâde’nin ve kurucusu olduğu Füyûzat dergisinin önemi büyüktür. Ali Bey Hüseyinzâde hayatı boyunca karşılaştığı bütün zorluklara rağmen Türk milletinin birlik ve bütünlüğü için mücadele etmiş, matbuat, edebiyat, sanat tarihinde silinmez bir iz bırakmıştır. Ali Bey Hüseyinzâde, Çarlık Rusya esaretinde yıllardır millî kimliği unutturulmaya çalışılan Azerbaycan halkının hakkını ömrünün sonuna kadar savunmuştur. Ekinci gazetesi ile temeli atılan Azerbaycan Millî Matbuatı, Füyûzat dergisi ile gazetecilik geleneğini devam ettirmiştir. Füyûzat dergisindeki yazılarda Türk halkının millî kimliği, örf ve gelenekleri yansıtılmakla beraber başka ülkelerde gelişen yeniliklerden haberler verilmiş, dünya klasiklerinin eserleri tercüme edilerek okurlarla buluşturulmuştur.