Türkiye'de CO2 emisyonuna etki eden faktörlerin doğrusal olmayan analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU YÜRÜK

Danışman: MUSTAFA KEMAL BEŞER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Dietz ve Rose (1994) tarafından geliştirilen STIRPAT yaklaşımı kullanılarak Türkiye için 1960-2014 verileri kullanılarak karbon dioksit (CO2) emisyonu belirleyicilerini tespit etmeyi amaçlamıştır. Ele alınan yaklaşım insan kaynaklı faktörlerin (nüfus, refah düzeyi ve teknoloji) yanı sıra enerji tüketiminin de CO2 emisyonları üzerindeki etkisine odaklanmaktadır ve bunun yanında çevresel Kuznets eğrisi (ÇKE) hipotezinin geçerliliğini de sınayabilmektedir. Çalışmanın ampirik kısmında doğrusal olmayan otoregresif dağıtılmış gecikme (NARDL) modeli kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; uzun dönemde milli gelirdeki pozitif değişmeler (LMG+ ) CO2 emisyonunda artışa, negatif değişmeler (LMG-) ise azalışa yol açarken, kısa dönemde sadece LMG+ CO2 emisyonunda artışa sebep olmaktadır. Ayrıca enerji tüketimi ve nüfus artışı ise CO2 emisyonunu arttırmaktadır. Sonuçlar Türkiye açısından STIRPAT yaklaşımının gerek uzun dönem için gerekse de kısa dönem için geçerli olduğunu, ancak, milli gelir ve enerji tüketiminin doğrusal olmamasının ÇKE hipotezini geçersiz kıldığını göstermektedir.