Hemşirelerin ağrılı hastada kullandıkları ağrıyla baş etme yöntemleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA BİLEN
Danışman: GÜLER BALCI ALPARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:HEMŞİRELERİN AĞRILI HASTADA KULLANDIKLARI AĞRIYLA BAŞ ETME YÖNTEMLERİ İLE TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Amaç: Araştırma hemşirelerin ağrılı hastada kullandıkları ağrıyla baş etme yöntemleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Gereç ve yöntem: Araştırma 25 Haziran-30 Eylül 2013 tarihleri arasında Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini; DPÜ Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 358 hemşire oluşturmuştur. Örneklemini ise dâhil edilme kriterine uyan 300 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; araştırmacı tarafından literatür bilgisine uygun olarak oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ki-kare, t-testi, one way anova test, Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın bulguları iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde sosyodemografik özellikler ve ağrı ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Ağrı yönetiminde hemşirelerin tamamının farmakolojik yöntem kullandığı, farmakolojik yöntemlerin yanında %87,7'sinin de nonfarmakolojik yöntemleri de kullandıkları ve nonfarmakolojik yöntemlerden çoğunlukla, dikkati başka yöne çekme yöntemini uyguladıkları saptanmıştır. İkinci bölümde ise hemşirelerin tükenmişlik düzeylerine yer verilmiştir. Hemşirelerin duygusal tükenme alt ölçeğinin ortalaması 17,3±7,09, kişisel başarı alt ölçeğinin ortalaması 21,0±3,40 ve duyarsızlaşma alt ölçeğinin ortalamasının 4,2±3,77 olduğu bulunmuştur. Tükenmişlik ölçeğinin duygusal tükenme alt ölçeği ve duyarsızlaşma alt ölçeği ile sadece farmakolojik ve hem farmakolojik hem de nonfarmakolojik yöntem seçme arasında istatiksel açıdan fark bulunamazken, tükenmişlik ölçeğinin kişisel başarı alt ölçeği ile istatiksel açıdan anlamlı düzeyde fark bulunmuştur (p=0,009). Hem farmakolojik hem de nonfarmakolojik yöntem kullananların kişisel başarı alt ölçeği puanı sadece farmakolojik yöntem kullananlara oranla daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Ağrı kontrolünde, hemşirelerin çalıştıkları kurum ya da eğitim seviyelerine bakılmaksızın tamamının bağımlı fonksiyonlarını kullanmayı tercih ettiklerini, aynı zamanda nonfarmakolojik ağrı giderme yöntemlerinin hemşirelerin çoğu tarafından farmakolojik yöntemlerin yanında kullanıldığını göstermiştir. Hemşirelerin tükenmişlik düzeylerine bakıldığında en yüksek kişisel başarı alanında tükenmişlik yaşadıkları görülmüştür. Hemşireler duygusal tükenme alanında orta düzeyde tükenmişlik yaşarken, duyarsızlaşma alanında düşük düzeyde tükenmişlik yaşamaktadırlar. Hemşirelerin ağrılı hastada kullandıkları ağrıyla baş etme yöntemlerinin tükenmişlik alt boyutlarından sadece kişisel başarı alt boyutundan etkilendiği görülmüştür. Kişisel başarı alanında yüksek tükenmişlik yaşayan hemşirelerin ağrıyla baş etmede sadece farmakolojik yöntemleri tercih ettikleri görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, ağrı, nonfarmakolojik yöntemler, farmakolojik yöntemler, baş etme, tükenmişlik