Biçimlendirici değerlendirme temelli çember ve daire öğretimi uygulaması: Bir eylem araştırması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL ÖZCAN

Danışman: Aytaç Kurtuluş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmanın amacı; biçimlendirici değerlendirme temelli çember ve daire öğretimi uygulaması ile öğrencilerin matematik başarısının geliştirilmesi, öğrencilerin derste akış yaşamalarında ve derse katılımlarındaki değişimlerinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Osmaniye'de bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 34 yedinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan biçimlendirici değerlendirme araçları, yarı yapılandırılmış görüşmeler, gözlemler ve araştırmacı günlüğünden elde edilen veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Ayrıca nitel bulguları desteklemek adına "Ma-tematik Dersi Akış Ölçeği" ve "Derse Katılım Ölçeği" kullanılarak ön test-son test puan farklılıklarını gözlemlemek amacıyla nicel olarak elde edilen veriler bağımlı gruplar t-testi (paired samples t-test) ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmadan elde edilen verilere göre biçimlendirici değerlendirme temelli çember ve daire öğretimi ile öğrencilerin başarılarında gelişim görülmüştür. Özellikle başarı durumu düşük ve orta seviyedeki öğrencilerin gelişimlerinin daha belirgin olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen hem nitel hem nicel bulgulara göre biçimlendirici değerlendirme temelli öğretimin, öğrencilerin matematik dersinde akış yaşamalarına ve derse katılımlarına yüksek düzeyde olumlu katkısı olduğu görülmüştür. Sonuç ve Öneriler: Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda biçimlendirici değerlendirme temelli matematik öğretiminin öğrencilerde başarıyı arttırdığı görülmüş-tür. Ayrıca kullanılan biçimlendirici değerlendirme araçlarının çeşitliliği (hızlı değer-lendirme teknikleri, akran ve öz değerlendirmeler, EBA, Wordwall, Plickers dijital platformları, çalışma kâğıtları, grup ve bireysel çalışmalar, bilgi kartları…) öğrencilerde derse karşı ilgi ve motivasyonu arttırmıştır. Buna bağlı olarak öğrencilerin derse katılımları artmış ve matematik dersinde zamanın nasıl geçtiğini fark etmedikleri akış yaşama durumları ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda biçimlendirici değerlendirme temelli matematik öğretiminin nasıl yapılacağına yönelik öğretmenlere mesleki gelişim programları hazırlanabilir, akış teorisinin içeriği hakkında öğretmenlere bilgilendirme seminerleri verilebilir, matematik dersinde öğrencilerin akış yaşaması ve derse katılması sağlanarak öğrenci başarıları geliştirilebilir. Anahtar kelimeler: Çember ve daire öğretimi, Biçimlendirici değerlendirme, Matematikte başarı, Matematikte akış, Derse katılım