Kümaş elektro-filtre manyezit tozu artıklarından magnezyum bileşikleri (MgO, Mg(OH)2, MgCl2, MgB2) üretimi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NECMETTİN ERDOĞAN

Danışman: MUAMMER KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

IV ÖZET Kumaş A.Ş. firmasının, üretim sırasmda ortaya çıkan artıklarından en önemlisi "elektro- filtre manyezit tozu" dur. Bu artık malzeme ortalama 63 mikron boyutunda ve her yıl yaklaşık 50.000 ton'dur. Bu çalışmanın, bir doktora çalışması olmasının yanında aynı zamanda Kumaş' in artıklarını değerlendirme kapsamında bir proje çalışmasıdır. Bundan dolayı çalışmanın tamamı firma tarafından desteklenmiş ve pilot boyutta uygulanması sağlanmıştır. Sentetik sinter magnezya ve magnezyum bileşikleri üretimi çalışması, üç aşamada gerçekleştirildi. Birinci aşamada, elektro-filtre manyezit tozu, hidroklorik asit ile karıştırmalı liç edildi. Liç sonrasında üretilen magnezyum klorür çözeltisi hem bir ürün hem de magnezyum hidroksit üretimi için ön aşama oldu. İkinci aşamada, magnezyum klorür çözeltisi ile kalsiyum hidroksit çözeltisi, magnezyum hidroksit üretmek üzere muamele edildi. Üçüncü ve son aşamada ise magnezyum hidroksit katısı, kalsinasyon, briketleme ve sinterleme işlemlerinden geçirilerek, sentetik sinter magnezya üretildi. Nihai ürün sentetik sinter magnezya'nın %99,01 MgO, %0,23 Si02, %0,71 CaO, %0 Fe203, %0 A1203 ve %0,05 ateş kaybı (A.K.) kimyasal özelliklerine sahip olduğu tespit edildi. Bu değerler, çalışmanın amacına başarıyla ulaştığını ifade etmektedir. Ayrıca 2001 yılının Ocak ayında, Japonya'da Aoyama Gakuin Üniversitesinden Jun Akimitsu ekibinin, magnezyum diborit malzemesinin süper iletkenlik özelliği gösterdiğini tesadüfen keşfetmesi, bilim dünyasını heyecanlandırmıştır. Magnezyum ve Bor kaynağının büyük kısmının Kütahya-Eskişehir havzasında bulunması, MgB2 malzeme üretimi konusunda bizi de cesaretlendirmiştir. Magnezyum diborit üretimi için, önce çalışmalarımızda üretilmiş olan magnezyum hidroksit ile boraks pentahidrat kalsine edildi ve MgO ile B203 üretildi. Daha sonra stokiyometrik hesaplamalara göre hazırlanan karışım, elektrik ark uygulanarak ergitildi. Üretilen malzemenin XRD grafiği ile tanımlaması yapıldı. Anahtar kelimeler : Manyezit liçi, magnezyum klorür, magnezyum hidroksit, sentetik sinter magnezya, magnezyum diborit ve süperiletken.