Ölü deniz fay zonu kuzey kesiminin kuvaterner aktivitesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VOLKAN KARABACAK

Danışman: Erhan Altunel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖLÜ DENİZ FAY ZONU KUZEY KESİMİNİNKUVATERNER AKTİVİTESİVolkan KarabacakÖZETArap ve Afrika plakaları arasındaki sınırı oluşturan sol yönlü doğrultu atımlı ÖlüDeniz Fay Zonu, Antakya İli'nin güneydoğusundan ülkemiz sınırlarına girmektedir. Suriyesınırı ile Amik Ovası kuzeyi arasında jeolojik, jeomorfolojik, paleosismolojik, jeofizik vearkeosismolojik çalışmalarla ayrıntılı olarak ortaya konulan fay zonu Hacıpaşa Fayı olarakadlandırılmıştır. Kırıkhan'ın kuzeyinde eğim bileşeni kazanan fay, Karasu Vadisi'nin batıkenarı boyunca K300D doğrultusunda uzanmaktadır. Karasu Fayı olarak adlandırılan bu fay,olasılıkla ÖDFZ ile Doğu Anadolu Fay Zonu arasındaki bağlantıyı sağlayan en önemliyapıdır.Amik Ovası ve yakın çevresi arkeolojik açıdan zengin bir bölgedir. Fay zonu üzerindeyer alan arkeolojik yapılar incelendiğinde, kuruluş yaşı henüz bilinmeyen bir höyüğünyaklaşık 35 m, Antakya ile Halep arasında uzanan ve ÖDFZ'nu geçmek zorunda kalan antikbir yolun ise yaklaşık 23 m sol yanal olarak ötelendiği ortaya konmuştur.Bölgede Antakya gibi önemli bir arkeolojik yerleşimin varlığı uzun döneme aitgüvenilir tarihsel deprem kayıtlarını sunmaktadır. Bu kayıtların paleosismolojik verilerlebirlikte değerlendirilmesi, 526, 859, 1408 ve 1872 depremlerinin Hacıpaşa Fayı; AmikOvası'nın kuzeyinde meydana gelen 1822 depreminin ise Karasu Fayı'ndan kaynaklandığınıortaya koymuştur. Bu veriler ışığında, Hacıpaşa Fayı üzerinde yüzey kırığı oluşturabilecekdepremlerin tekrarlanma aralığı 450±50 yıl olarak hesaplanmıştır. Mevcut veriler, kaymahızının Hacıpaşa Fayı üzerinde 6-7 mm/yıl, Karasu Fayı üzerinde ise yaklaşık 4 mm/yılolduğunu göstermektedir.Bölgede günümüzde etkin olan tektonik rejim, olasılıkla Kuvaterner başında HacıpaşaFayı'nın aktivitesi ile ortaya çıkmıştır. Kuvaterner öncesinde de diri olan Karasu Fayı ise buyeni sistem içerisinde aktivitesine devam etmiştir. Yeni tektonik rejim, Karasu Vadisiboyunca gözlenen volkanik aktivitenin başlamasına ve daha güneybatıda kalan Antakya-Samandağ Koridoru'nun aktivitesini yitirmesine neden olmuştur.Anahtar Kelimeler: Ölü Deniz Fay Zonu, Hacıpaşa Fayı, Karasu Fayı, Paleosismoloji,Arkeosismoloji, Jeomorfoloji, Antakya, Amik Ovası