Batı Anadolu bölgesi Wilhelmia (Simuliidae:Diptera) altcinsi türlerinin filogenetik ilişkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE KÜÇÜKYETİM

Danışman: DAVUT ÜMİT ŞİRİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Canlı türlerinin keşfi ve aralarındaki evrimsel ilişkinin belirlenmesi çalışmalarında DNA dizilerinin kullanımı işlevsel ve çok yönlü verilerin elde edilmesine imkan tanımaktadır. Diptera takımının Nematocera alt takımı içerisinde yer alan siyah sivrisineklerin (Simuliidae) ülkemizde 55, tüm dünyada ise 2351 türü bilinmektedir. Bu çalışmada siyah sivsineklerin Batı Anadolu Bölgesi'ndeki akarsulardan 2012- 2017 yılları arasında toplanan ve absolu alkol içerisinde Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Entomoloji koleksiyonunda saklanan Wilhelmia altcinsinin 5 türüne ait (Simulium (Wilhelmia.) equinum, S.(W.) balcanicum, S.(W.) turgaicum, S.(W.) pseudequinum, S.(W.) paraequinum) bireylerin COI ve ITS1-ITS2 gen bölgelerini kullanarak, türler ve populasyonlar arasındaki filogenetik ilişkilerin saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada Bayesian filogeni (BF), maksimum olasılık (MO) ve maksimum parsimoni (MP) yaklaşımları ile türler arası filogenetik analizler gerçekleştirilmiştir. Filogenetik analizlerin yanı sıra COI gen bölgesi ile haplotipler arasındaki mutasyonel uzaklıklar hesaplanmış; ITS1-ITS2 gen bölgesi ile haplotipler arasındaki evrimsel ilişki ve paylaşılan haplotipler analiz edilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde; i) S. balcanicum ve S. turgaicum türlerinin monofiletik bir grup olduğu ve bu iki genç türün yeni ayrılmaya başlayan ortak bir soy hattından geldiği; ii) S. equinum türünün uzun zaman önce türleşmiş ve diğer türlerden genetik olarak ayrı monofiletik bir tür olduğu; iii) Çalışma bölgesinde ve ülkemizde familyanın en yaygın türü olan S. pseudequinum türünün farklı haplotipleri olmasına karşın lokal populasyonları arasındaki gen akışının devam ettiği; iv) aynı zamanda bu türün atasal haplotipe sahip olduğu için altcinsin şekillenmesini sağlayan temel tür olabileceği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte S. paraequinum ve S. pseudequinum türleri arasındaki genetik belirsizlik çalışılan gen bölgeleri ile çözülememiştir.