Yapay Zekâ Teknikleri İle Yenidoğanların Konfor Davranış Düzeylerinin Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ YİĞİT

Danışman: Ayfer Açıkgöz

Özet:

Başlık: Yapay zeka teknikleri ile yenidoğanların konfor davranış düzeylerinin

değerlendirilmesi.

Amaç: Bu araştırma yapay zeka teknikleri ile yenidoğanların konfor davranış

düzeylerini değerlendirecek bir uygulamanın geliştirilmesi amacıyla yapılmıştır.

Yöntem: Araştırma, yapay zeka çalışmasıdır. Çalışma, bir hastanenin

Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi (YYBÜ)’nde tedavi gören 362 yenidoğan ile

yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak; veri toplama formu, Yenidoğan Konfor

Davranış Ölçeği (YKDÖ), kamera sistemi ve bilgisayar kullanılmıştır. Verilerin

analizi IBM SPSS Statistics 21.0 paket programı ile yapılmıştır. Verilerin analizinde

tanımlayıcı istatistikler ve Cohen’s Kappa testi kullanılmıştır. Çalışmada p<0,05

değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 362

yenidoğanın görüntü ve ses kayıtları birbirinden bağımsız olarak araştırmacı ve

danışman tarafından etiketlenmiştir. Yapay zeka modeli, araştırmacı tarafından

etiketlenen görüntü ve ses kayıtları ile oluşturulmuştur. Etiketlenen görüntü ve ses

kayıtları yapay zeka modelinin eğitiminde (%80) ve test edilmesinde (%20)

kullanılmıştır. Yapay zeka modelinin test edilmesinde kullanılan görüntü ve ses

kayıtları birbirinden bağımsız olarak uzman hemşire ve işe yeni başlayan hemşire

tarafından değerlendirilmiştir.

Bulgular: Araştırmacı ve danışman tarafından etiketlenen YKDÖ puanları

arasında fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Yapay zeka teknikleri ile hesaplanan

ortalama YKDÖ puanının 13,75 ± 9,31 olduğu belirlenmiştir. Uzman hemşirenin

hesapladığı verdiği YKDÖ puan ortalamasının 13,83 ± 8,67, işe yeni başlayan

hemşirenin YKDÖ puan ortalamasının ise 11,10 ± 4,23 olduğu saptanmıştır. Yapay

zeka teknikleri ve uzman hemşire tarafından değerlendirilen YKDÖ puanlarının

uyumlu olduğu belirlenmiştir. Yapay zeka teknikleri ve işe yeni başlayan hemşirenin

YKDÖ puanlarının ise uyum düzeyinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Yapay zeka

modelinin başarı oranının %99,82 olduğu belirlenmiştir.

Sonuç: Geliştirilen yapay zeka modelinin YYBÜ’deki yenidoğanların konfor

davranış düzeylerini belirlemede başarılı olduğu tespit edilmiştir. Önerimiz;

ii

geliştirilen yapay zeka modelinin daha fazla yenidoğan ile test edilmesi ve modelin

kliniklerde kullanımının yaygınlaştırılmasıdır.