Tuz Stresi Koşullarında Oğul Otu (Melissa Officinalis L.) Bitkisinde Askorbik Asit Uygulamaları ile Antioksidan Metabolizmasında Meydana Gelen Değişimlerin Moleküler Düzeyde İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AHMED R.I. ALBORAEY
Danışman: Ece Turhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, tuz stresine maruz bırakılan oğul otu (Melissa officinalis L.) bitkisinde yaprak dokularında meydana gelen zararlanma ve tuz stresi koşullarında dışsal askorbik asit (AsA) uygulamalarının antioksidan metabolizmasına etkileri incelenmiştir. Bu amaçla 42 günlük Melissa officinalis bitkileri kontrollü sera koşullarında iki hafta boyunca farklı sodyum klorür (NaCl) ve AsA konsantrasyonlarına tabi tutulmuştur. Sonuçlar, NaCl uygulamalarının, bitkilerin yaprak oransal su kapsamını (RWC) azalttığını ve turgor kaybını (LT) artırdığını göstermiştir. Tuz uygulamalarına bağlı olarak klorofil içeriği de önemli ölçüde azalmıştır, ancak AsA uygulaması bu etkiyi hafifletmiştir. Bu etkinin baskılanmasında en etkili uygulamanın150 mM NaCl + 1 mM ASA olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yüksek tuz konsantrasyonlarının, oğul otu bitkisinde hücre zarı hasarını tetiklediği tespit edilmiştir, ancak AsA, 100 mM NaCl + 0.5 mM AsA ve 150 mM NaCl + 1 mM AsA uygulamalarında bu etkilerin hafifletilmesine yardımcı olmuştur. Enzim aktiviteleri ile ilgili olarak askorbat peroksidaz (APX) ve askorbat oksidaz (AO) aktivitesi katalaz (CAT) aktivitesinden daha yüksek bulunmuştur. Sonuçlar oğul otu bitkilerinin, farklı metabolik tepkileri ile kanıtlandığı üzere düşük tuz konsantrasyonlarına (50 mM'ye kadar) toleranslı olduğunu ve hem APX hem de AO artışının dışsal AsA uygulamasından kaynaklanabileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, AsA'nın sulama yolu ile dışsal uygulamasının tuzluluğun olumsuz etkilerini azaltmada iyi bir seçenek olduğu kanıtlanmıştır.