Bulanık kümeleme analizi ve OECD ülkelerinin gelişmişlik bakımından kümelendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERRA ATAL
Danışman: Zeki Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kümeleme yöntemleri; verinin kümelere nasıl atandıklarına, başka bir deyişle, hangi türde bölünmeler oluşturduklarına göre ayrılırlar. Klasik kümeleme yöntemlerinde her birim kesin olarak bir kümeye atanmak zorundadır. Bu yöntemler, veri setini eksiksiz olarak boş olmayan ve ikili ayrık alt gruba ayrıştıran bölünmeler üretir. Zadeh tarafından geliştirilen bulanık küme teorisi ile açıklanan "üyelik fonksiyonu" ile kesin olarak ait olma durumu ortadan kalkmış ve klasik kümelemeye alternatif olan Bulanık Kümeleme Yöntemi ortaya çıkmıştır. Bulanık kümeleme yönteminin kullanımı, belirsiz küme üyelikleri hakkında bilgi sağlar. Bulanık kümeleme, her bir birimin sadece tek bir kümeye atanma zorunluğunu ortadan kaldırarak, her bir birimin belli üyelik dereceleriyle tüm kümelere üye olduğu bir kümeleme yöntemine dönüştürür. Bu tez çalışmasında Ekononomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD- The Organization for Economic Co-operation and Development) üyesi 34 ülkenin sosyo-ekonomik yapılarını gösteren 30 değişkene ait veriler kullanılmıştır. Ülkelerin ekonomik performansını gösteren makro-ekonomik ve sosyo-kültürel göstergeler ile örgütlenmede yer alan bu ülkelerin gelişmişlik bakımından hangileriyle benzeştiğinin, hangileriyle farklılaşma gösterdiğinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Bu amaçla bulanık kümeleme analizinden yararlanılmıştır. Bulanık kümeleme analizi hem MATLAB hem de R paket programları kullanılarak gerçekleştirilmiş, sonuçlar karşılaştırılmıştır. Ek olarak aynı veriye klasik kümeleme yöntemlerinden olan k-medoid kümeleme yöntemi uygulanarak bulanık kümeleme sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Uygulama sonucunda bulanık kümeleme ve k-medoid kümeleme yöntemleri ile OECD ülkeleri gelişmiş ve daha az gelişmiş olmak üzere iki ayrı kümeye ayrılmıştır. Ülkelerin yer aldıkları kümeler bulanık kümeleme yöntemi ve k-medoid kümeleme yöntemine göre farklılık göstermiştir. Anahtar Kelimeler: kümeleme, bulanık mantık, bulanık kümeleme, bulanık c-ortalamalar