Kayıt dışı ekonominin belirleyicileri ve yayılım etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE ÖZ YALAMAN
Danışman: Erdal Gümüş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşmenin yoğun olarak yaşandığı günümüzde kayıt dışı ekonominin etkileri de artmakta ve önemli bir sorun olarak görülmektedir. Bu nedenle kayıt dışı ekonomi ile mücadele ülkelerin ekonomi politikalarında önemli bir yer tutmaktadır. Bu tezin amacı uluslararası ölçekte kayıt dışı ekonominin analiz edilmesidir. Tezde ilk olarak, en küçük kareler tahmincisi kullanılarak kayıt dışı ekonominin itici güçlerinin tek tek ülkelere göre nasıl farklılık gösterdiği ve hangi faktörlerin bu farklılığı açıkladığı incelenmiştir. İkinci olarak, panel veri ekonometrisi kullanılarak kayıt dışı ekonominin itici güçlerinin ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre nasıl farklılık gösterdiği analiz edilmiştir. Üçüncü olarak, Veri Zarflama Analizi kullanılarak kayıt dışı ekonomi ile mücadele kapsamında her bir ülkenin kayıt dışı ekonomilerini minimize etmede göreli olarak ne kadar başarılı oldukları araştırılmıştır. Son olarak, Hong Varyansta Nedensellik testi kullanılarak kayıt dışı ekonominin ülkeler arasında yayılım gösterip göstermediği analiz edilmiş, olası bir yayılımda dış ticaret ve sınır komşuluğunun herhangi bir rolünün olup olmadığı araştırılmıştır. Ampirik bulgular kayıt dışı ekonominin itici güçlerinin ülkelere göre farklılık gösterdiğini ve bu farklılığı açıklayan kategorik değişkenlerin büyüme, politik istikrar, cari denge, dolaysız vergi yükü ve bürokratik kalite olduğunu göstermiştir. Ayrıca, kayıt dışı ekonominin itici güçlerinin ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık gösterdiğini de ortaya koymuştur. Ampirik bulguların sonucunda kayıt dışı ekonomilerini minimize etmede başarısız olan ülkelere başarılı hale gelebilmeleri için hangi politika araçlarında nasıl iyileştirme yapmaları gerektiği konusunda öneriler geliştirilmiştir. Son olarak, ampirik sonuçlar ülkeler arası bir etkileşimin varlığını, bu etkileşimde dış ticaret ve sınır komşuluğunun bir açıklayıcılık üstlendiğini göstermiştir.