İstanbul metrobüs sisteminin veri zarflama analizi ile etkinlik değerlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUKEN ACAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ezgi Aktar Demirtaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplu taşıma sistemleri, kentlerin gelişim ve hareketliliğini etkileyen en önemli faktörlerdendir. Özellikle nüfus yoğunluğu fazla olan kentlerde ulaşım sistemleri daha da önem kazanmaktadır. Kent içi toplu taşıma sistemleri içinde; hız, konfor, yolcu kapasitesi ve güvenlik avantajları nedeniyle raylı sistemler ideal ulaşım türü olarak görülebilir. Ancak uzun süreli ve yüksek maliyetli altyapı çalışmaları nedeniyle raylı sistemler her zaman tercih edilememektedir. Ulaşım otoriteleri, bütçe ve zaman kısıtları nedeniyle raylı sistem hizmeti sunamadıkları alanlarda geleneksel lastik tekerlekli otobüs taşımacılığı ile hizmet sunarlar. Yolculuk konforu, seyahat süresi avantajı ve raylı sistemlere kıyasla düşük yatırım maliyetine sahip olmaları nedeniyle geleneksel otobüs taşımacılığının yanında son yıllarda BRT (Bus Rapid Transit) sistemleri popüler bir ulaşım türü haline gelmiştir. Dünyanın birçok yerinde etkin olarak kullanılan ve yolculuk talebi sürekli artış gösteren BRT sistemleri Türkiye'de şu an yalnızca İstanbul'da uygulanmaktadır. Bu çalışma, İstanbul BRT sistemi olan metrobüsün dünyadaki diğer bazı BRT sistemleri ile kıyaslanması ve göreli etkinliğinin değerlendirilmesini kapsamaktadır. Uygulama kapsamında dünyadaki birçok farklı şehirde hizmet vermekte olan BRT sistemleri incelenmiş, İstanbul metrobüsü ile ortak girdi ve çıktı değerlerine sahip olanlar Veri Zarflama Analizi (VZA) ile değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda, İstanbul metrobüs sistemine göre daha etkin olan ve iyileştirme için örnek alınabilecek şehirlerdeki BRT sistemleri belirlenerek kıyaslama çalışmaları için altyapı oluşturulmuştur. Hem İstanbul'daki mevcut sistemin dünyadaki diğer BRT sistemleri ile kıyaslanarak iyileştirme önerileri sunulması hem de Türkiye'nin diğer şehirlerinde kurulması muhtemel BRT sistemleri için örnek bir uygulama teşkil etmesi açısından yapılan çalışma önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Veri Zarflama Analizi, Bus Rapid Transit, Metrobüs