Türk runik harfli metinlerde siyasî terimler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAFFET YILMAZ

Danışman: Ferruh Ağca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, 8-10. yüzyıllar arası Eski Türkçe runik metinlerde yer alan siyasî terimlerin ve devlet hiyerarşisinde yer alan unvanların Türk dilinde nasıl geliştiği konusu incelenmektedir. Türk dilinde siyasî terimlerin nasıl ortaya çıktığı, hangi amaç doğrultusunda kullanıldığı ve tarihi süreç içerisinde anlam değişimleri olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca siyasi terimlerin ve devlet hiyerarşisinde yer alan unvanların II. Kök Türk Kaganlığı ve Ötüken Uygur Kaganlığı döneminden kalmış yazıtlar ve Yenisey yazıtları dikkate alınarak, günümüz Modern Türk lehçeleri ve Moğolca içerisindeki görünümü gözler önüne serilmiştir. Türk dilinin sosyopolitik alanında kullanılan siyasî terimler farklı alanlardan araştırmacılar tarafından incelenmiş olmasına rağmen, runik metinlerde yer alan siyasî terimler karşılaştırmalı olarak henüz müstakil bir çalışmada ele alınmış değildir. Eski Türklerin kullandığı siyasî hiyerarşiyle ilgili terimler; askerî terimler, siyasî terimler ve unvan niteleyiciler olmak üzere üç ana başlık altında sınıflandırılmıştır. Çalışma kapsamında eski Türkçe ile ilgili yapılmış çalışmalar göz önünde bulundurularak bu terimlerin köken, yapı ve anlam değişmeleri incelenmiştir.