Renal iskemi reperfüzyon hasarı ile indüklenen hücre ölümü ile ilişkili seçilen mİRNA'ların düzeylerinin zamana bağlı değişimlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK ÖZKAN
Danışman: Ayşe Pınar Öztopcu Vatan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İskemi/Reperfüzyon (İ/R) sürecinde dokularda oluşan ciddi hasar nedeniyle birden fazla hücre ölüm mekanizmasının çalıştığı belirlenmiştir. Bu hücre ölüm çeşitlerinden birisi de ferroptoz'dur. Günümüzde hala mekanizması üzerinde çalışılan ferroptoz sürecinin düzenlenmesinde çeşitli mikroRNA'ların rol oynadığını gösteren çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda, Sprague Dawley cinsi erkek albino sıçan kullanılarak sol böbreğe 30, 45, 60 dakika iskemi, ardından 24 saat reperfüzyon uygulanmıştır. Sham grubuna ise sadece cerrahi stres uygulanmıştır. 24 saat sonunda anestezi altında ötenazi işlemi yapılan deney gruplarından böbrek dokusu ve kan örnekleri toplanmıştır. Serum ve dokudaki demir seviyesi, serumdaki total oksidatif ve antioksidatif türler spektrofotometrik olarak incelenmiştir. Ferroptozun gelişimde rol oynayan SLC40A1, NCOA4, SLC39A8 ve GPX4 genlerin mRNA ekspresyon düzeyleri ile bu seçilen genlerle ilişkili beş farklı miRNA'nın (rno-miR-1839-5p, rno-miR-105, rno-miR-879-5p, rno-miR-6332 ve rno-miR-409b) ekspresyon düzeyleri RT-qPCR yöntemi ile araştırılmıştır. İ/R gruplarında, sham gruplarına göre serum düzeyinde total oksidatif türlerde artış, total oksidatif ve antioksidatif türler de ise düşüş gözlemlendi. Ayrıca hem doku hem de serum örneklerinde demir düzeyinde anlamlı artış gözlenmiştir. GPX4 ve SLC40A1 mRNA ekspresyonu tüm İ/R gruplarında; SLC39A8 mRNA ekspresyonu ise 45 ve 60 dakikalık İ/R gruplarında anlamlı azalış göstermiştir. NCOA4 mRNA ekspresyon düzeyinin ise tüm gruplarda anlamlı artış olduğu gözlenmiştir. rno-miR-105, rno-miR-6332 ve rno-miR409b'nin ekspresyon düzeylerinde anlamlı bir artış gözlemlenirken, rno-miR-879-5p'nin ekspresyonunda sham grubuna göre anlamlı azalma görülmüştür. rno-miR-1839-5p'in ise sadece 45 dakikalık iskemi grubunda sham grubuna göre anlamlı bir azalış tespit edilmiştir. Bu çalışma ile renal İ/R hasarı ile indüklenen ferroptotik hücre ölümü ile ilişkili seçilen 5 miRNA'nın ekspresyon düzeylerinin zamana bağlı değişimleri ilk kez araştırılmıştır.