Eskişehir kentinin gelişiminde belirleyici rolü olan süreçler ve bu süreçler içerisinde beliren yerleşkeler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Mimarlık, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU TANERİ YILMAZ
Danışman: Ayşen Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anadolu'da, Cumhuriyet'in ilanından sonra Osmanlı Dönemi'nin kapandığı, yeni bir devlet rejiminin oluştuğu bir dönem başlamıştır. Bu dönem içerisinde, yeni kurulan devlet, Anadolu'da bazı kentlerin toplumsal ve mekansal yapılarında köklü değişimlerin başlangıcını oluşturmuştur. Bu değişimleri, Batılılaşma ve modernleşme politikası doğrultusunda gerçekleştirmeyi amaçlamış ve Anadolu'da sanayi kenti inşa etmek üzere bazı kentler belirlemiştir. Eskişehir kenti de, yeni devlet tarafından bu amaçla seçilen, birkaç Anadolu kentinden birisidir. Sanayi gelişimi için gerekli olan demiryolu ulaşımının kentteki varlığı, kentin yeni devlet tarafından seçilmesinin temel nedenlerinden birisini oluşturmuştur. Böylece Eskişehir kentinin sanayisi, devlet yatırımlarıyla hızla gelişmeye başlamış ve göçmenlerin kente gelişi de, sanayi gelişimini desteklemiştir.Eskişehir kentinin gelişimini sağlayan bu süreçler, kentin mekansal yapısını ulusal ölçekte farklılaştıran, yeni konut tipolojilerinin oluşumunda belirleyici olmuşlardır. Böylece Anadolu'daki pek çok kente göre farklılaşan Eskişehir'in mekansal yapısında, gelenekselden farklı, modernizm kaynaklı yeni bir yerleşim modeli oluşmuştur. Sanayileşme politikaları ile oluşan bu yerleşimler, farklı bir dönemin başlangıcını yansıtmaları bakımından önemlidir.Kentin imar planının olmadığı 1956 öncesi dönemde, mekansal sınırlara ve yayılıma sanayi uzantılı yerleşkeler yön verirken, 1956 yılından itibaren mekansal yayılım, makro plan kararları doğrultusunda, planlı gerçekleşir olmuştur. 1956 yılında kentin ilk nazım imar planı hazırlanmış ve bu plan doğrultusunda, kentte yeni yerleşkeler belirmiştir. Bu yerleşkeler, sanayileşme ile birlikte Cumhuriyet modernizminin konut kavramının ve modern yaşam anlayışının değiştiğini göstermektedir.Eskişehir kentinin fiziksel inşası; 1956, 1986 ve 2002 yılında olmak üzere üç aşamada planlanmıştır. Konut yerleşkeleri kavramında, 1986'dan sonra toplu konut uygulamaları ile yeni bir kırılma noktası oluştuğundan, bu çalışma 1986 yılına kadar olan süreci değerlendirmiştir.