Doğu Anadolu Fay Zonu'nun Gölbaşı (Adıyaman) İle Karataş (Adana) arasındaki kesiminin geç kuvaterner aktivitesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖNDER YÖNLÜ

Danışman: Erhan Altunel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ), Türkiye'nin en önemli aktif tektonik yapılarındandır. Bu çalışmada DAFZ'nun Gölbaşı İlçesi'nden güneybatıya olan uzanımı jeolojik, jeomorfolojik, jeofizik, arkeosismolojik ve paleosismolojik veriler ile incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında elde edilen veriler DAFZ'nun Türkoğlu İlçesi'nden sonra Amanos Dağları'nı geçerek Toprakkale ve Yumurtalık fayları ile Akdeniz'e uzandığını göstermektedir. Kartal yakınlarındaki sıkışmalı büklüm, Paleosismolojik veriler ışığında segment sınırı olarak yorumlanmış ve fayın bu kesimi Gölbaşı ile Türkoğlu olarak iki segmente ayrılmıştır. Haritalanan faylar üzerinde yapılan paleosismoloji çalışmalar 1513 depreminin Türkoğlu segmenti üzerinde, 1114 depreminin Gölbaşı segmenti üzerinde ve 526 veya 561 depreminin ise Toprakkale fayı üzerinde meydana geldiğini göstermektedir. Gölbaşı ile Türkoğlu segmentleri üzerinde ötelenen dere yatakları ile iklim verileri arasındaki ilişkiye dayanarak fay üzerinde son 10.000 yıl için 7.3 ± 2 mm/yıl kayma hızı hesaplanmıştır. Paleosismolojik verilere göre Türkoğlu segmenti üzerindeki kayma hızı 5.2 ± 0.5 mm/yıl dır. Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, Gölbaşı ile Türkoğlu segmenti için ortalama 6 ± 1.2 mm/yıl kayma hızı elde edilmiştir. Bu çalışma kapsamında Aksu Çayı'nın DAFZ tarafından 16.5 ± 0.5 km sol yanal ötelendiği ortaya konmuştur. Bu çalışma kapsamında elde edilen ortalama kayma hızı değeri göz önüne alındığında, faylanmanın günümüzden önce en az 2.9 ± 0.7 My arasında bir zamanda başladığı ileri sürülebilir. Türkoğlu civarında yapılan arazi çalışmalarında DAFZ ile Ölü Deniz Fay Zonu'nun aktivitesini kuzeye aktaran Karasu Fayı'nın Türkoğlu kuzeydoğusunda kesiştiği belirlenmiştir. Türkoğlu üçlü eklem noktasının kinematik analizi sonucu Amanos Dağları batısındaki faylar üzerinde yatay kayma hızının en az 2 mm/yıl olabileceği hesaplanmıştır.