Kök Türk yazıtlarındaki kalıp sözler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LOKMAN TOHUMCU

Danışman: Ferruh Ağca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Bilge Kağan, Köl Tigin ve Tonyukuk Yazıtlarında yer alan kalıp sözlerin ve kalıp söz niteliği taşıyan sözlerin tespit edilerek, sonraki dönem eserlerinde ve günümüzde hangi alanlarda, nasıl kullanıldığının incelenmesi amaçlanmıştır. Türk Dilinde yer alan kalıp sözlerin tarihi süreç içerinde nasıl kullanıldığı, bunun yanında kalıplaşma dereceleri ve kalıp sözlerle anlatılmak istenen düşüncenin dönem içerinde ne gibi anlamalar ifade etmek istediği incelenmiştir. Ayrıca kalıp sözlerin, sonraki dönem eserlerinden olan Kutadgu Bilig, Divanü Lügati't-Türk, Atabetü'l-Hakayık, Türk destanları ve Anadolu ağızlarında bulunan örnekleri verilerek ele alınmış ve alanda oluşan bu boşluğu doldurmak amaçlanırken, kalıp sözlerin ortaklıkları çeşitli örneklerle gözler önüne serilmiştir. Köktürk Yazıtlarındaki kalıp sözler üzerine yapılan çalışmalar birkaç örneğin ötesine geçmemiştir. Köktürk yazıtlarındaki kalıp sözler hakkında detaylı ve müstakil bir çalışma ele alınmadığından bu çalışmada Yazıtlar detaylı olarak incelenmeye ve yorumlanmaya çalışılmıştır. Köktürk Yazıtlarındaki kalıp sözler," atasözleri, deyimler, ikilemeler ve kalıp söz niteliği taşıyan sözler" olarak dört ana başlık altında sınıflandırılmıştır. Bu çalışma kapsamında kalıp sözlerin her biri, dönemin şartları da göz önünde bulundurularak yorumlanmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Kalıp Sözler, Köktürk Yazıtları, Sonraki Dönem Eserler