Pregabalinin sıçanlarda antidepresan ve anksiyolitik etkileri ve mekanizmalarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ERHAN ÇİVGİN
Danışman: Fatma Sultan Kılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pregabalin, oral yolla kullanılan ve dirençli epilepsi nöbetlerinin tedavisinde diğer ilaçlara ek olarak, nöropatik ağrı ve fibromiyalji tedavisinde ve yaygın anksiyete bozukluğunda endikasyonu olan bir ilaçtır. Pregabalin, yapısal anlamda gabapentine benzer. GABA'nın yapısal bir analoğu olmasına rağmen etkisi GABA üzerinden olmaz, GABA uptake ve yıkımını değiştirmez. Gabapentin, lamotrijin, sodyum valproat gibi antiepileptik ilaçların depresyon ve anksiyete tedavisinde olumlu sonuçlar göstermesinin ardından yapılan araştırmalara göre, pregabalinin de yaygın anksiyete bozukluğu ve sosyal fobi bozukluğunda etkili olduğunu gösteren çalışmalar olmuştur. Gabapentinin anksiyolitik ve antidepresan etki mekanizmaları aydınlatılmış olup, gabapentin gibi nöropatik ağrı ve epilepsi tedavisinde sıkça kullanılan pregabalinin farklı dozlarını kullanarak antidepresan ve anksiyolitik etkilerini, bilinen ve farklı mekanizmalarla etki yapan diğer antidepresan ve anksiyolik etkili ilaçlarla karşılaştırmak istedik. Ayrıca ilaç ilaç etkileşmeleri açısından da beraber kullanımlarında bu etkilerin nasıl etkileneceğini görmek istedik. Bu çalışmamızda yaklaşık 250±25g ağırlığında erkek Albino Wistar sıçanlar kullanıldı, tek doz pregabalin (5 mg/kg, 10 mg/kg, 20 mg/kg, 40 mg/kg), amitriptilin 10 mg/kg, fluoksetin 5 mg/kg, ketamin 10 mg/kg, diazepam 5 mg/kg i.p. olarak verildi. Ayrıca pregabalin 20 mg/kg ile diğer gruplar kombine olarak kullanıldı. Her grupta 7 sıçan olmak üzere kontrol grubu dahil toplamda 13 grup oluşturuldu. Sıçanlar deneylerden bir hafta evvel laboratuvar ortamına alındı ve ortama adapte olmaları sağlandı. 12 saat aydınlık/karanlık ortamda deneyler gerçekleştirildi. Sıçanlar deneylerden 1 gün önce 15 dakika yüzdürülerek deneye adapte olmaları sağlandı. Kontrol grubuna da diğer ilaçların verildiği hacimde sadece serum fizyolojik verildi. Gruplara önce 5 dakika süreyle yükseltilmiş + labirent testi, ardından 5 dakika süreyle lökomotor aktivite deneyleri ve en son olarak da yine 5 dakika boyunca zorlu yüzdürme testi uygulandı. Sonuçlar non-parametrik test olan Kruskal-Wallis testine göre değerlendirildi. Verilerin 0,25-0,75 persantil ve Median değerleri kullanılmıştır. Sonuç olarak; Pregabalin tüm dozlarında beklediğimiz sonucun aksine depresan etkiler gösterirken, doza bağımlı olarak anksiyolitik etki göstermiştir. Amitriptilin, ketamin ve diazepam ile kombinasyonlarında bu ilaçların antidepresan etkilerini azalttığı izlenmiş fakat, fluoksetinin antidepresan etkisinde değişiklik yapmamıştır. Pregabalin 20mg/kg ile kombinasyonlarında anksiyolitik etki açıdan, amitriptilinin tek başına gösterdiği anksiyolitik etkisinde azalma gözlenmiştir. Diazepam ve fluoksetinde bu etkide değişiklik yapmazken, ketaminin anksiyolitik etkisini ortaya çıkarmıştır.