Mikroglial Katepsin Z eksikliğinin postnatal dönem beyin gelişimi ve yaşlanma üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Sağ.Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜROL ATAR
Danışman: Fatma Sultan Kılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Başlık: Mikroglial Katepsin Z Eksikliğinin Postnatal Dönem Beyin Gelişimi ve Yaşlanma Üzerindeki Etkileri Amaç: Mikroglial hücrelerin aktivasyonundan sonra immün yanıt ile birlikte farklı görevleri olan birçok katepsin salgılanır. Mikroglial katepsinler hem hücre içinde hem hücre dışında çeşitli konumlarda yer alabilirler ve inaktif prekürsör olarak üretilirler. Lizozomal sistein proteazı olan Katepsin Z, yüksek oranda mikroglia tarafından eksprese edilir. Bu çalışmanın temel amacı, Mikroglial Katepsin Z eksikliğinin: post-natal dönemin erken aşamalarından olan P16'da ve yaşlılıkta mikroglia'nın yoğunluk profili, olası morfolojik değişiklikleri ve C1q proteininin immunoreaktivitesi üzerindeki etkisini ve aynı zamanda yaşlı farelerde mikroglial Katepsin Z eksikliğinin bellek üzerindeki etkisi de incelenmiştir. Yöntem: Katepsin Z (CtsZ), Cx3Cr1 eksprese eden mikroglial hücrelerde tamoksifen (TAM) tarafından nakavt edildi (cKO) ve hedef genimizde bir Cre-conditional ("floxed") alel taşıyan fareler elde edildi. Mikroglial hücrelerde yapılan bütün işlemler için IBA1 ve C1q immunorekativite ölçümü için immunohistokimya yapıldı. Beyindeki hücre yoğunluğu analizi de toluidine blue boyaması ile yapıldı. Mikroglial Katepsin Z eksikliğinin mekansal öğrenme ve hafıza üzerindeki etkisi Barnes maze testi ile değerlendirildi. Bulgular: Mikroglial Katepsin Z eksikliğinin her iki gruptada mikroglianın morfolojisi üzerinde istatisiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu bulundu. Mikroglianın yoğunluk profili üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi gözlemlenmedi. C1q immunoreaktivitesi üzerinde de anlamlı bir etki bulunamadı. Barnes maze testi sonucunda Mikroglial Katepsin Z eksiği olan farelerde kısa süreli bellek bozuklukları bulundu. Sonuç: Mikroglial Katepsin Z eksikliğinin hem postanatal dönemin erken aşamalarında hem de yaşlılıkta beyin üzerinde belirli düzeyde etkisi olduğu bulunmuştur. Bir proteaz eksikliğinin mikroglial hücreler,kompleman sistem ve mekansal öğrenme ve bellek üzerindeki etkisini ilk defa inceleyen bu araştırma daha sonraki araştırmalar için temel oluşturabilir.