Kültürlerarası hemşirelik eğitiminin öğrencilerin mesleki değerlerine empatik becerilerine kültürel duyarlılıklarına ve zekalarına etkisi: Bir müdahale çalışması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEVRİYE YÜKSEL KAÇAN
Danışman: Özlem Örsal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: "Kültürlerarası Hemşirelik" eğitiminin; hemşirelik öğrencilerinin kültürel duyarlılıklarına, kültürel zekalarına, empatik becerilerine ve mesleki değerlerine etkisini incelemektir. Yöntem: Solomon Dört Gruplu Deneysel tasarımda planlanan çalışmanın evrenini; 2016-2017 bahar döneminde Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde öğrenim gören hemşirelik programına kayıtlı olan 1, 2, 3 ve 4. sınıf öğrencisi oluşturmuştur (n=619). Araştırmada iki deney, iki kontrol gurubu bulunmaktadır. Araştırmanın deney grubu evrenini, 2. sınıf öğrencileri oluşturmuştur (n=168). İlk deney grubunu (Deney-A) Kültürlerarası Hemşirelik dersine kayıt yaptırmış olan öğrenciler oluşturmuştur (n=65). İkinci deney grubunu ise (Deney-B) bu derse kayıt olmayan ancak; ikinci sınıfın birinci döneminde, "hemşirelik felsefesi", "sanat ve felsefe", "sanat ve estetik" (alan içi ve alan dışı) seçmeli derslerinden herhangi birini almış olan öğrenciler oluşturmuştur (n=60). İlk kontrol gurubunu (Kontrol-A) 4. sınıf öğrencileri (n=140), ikinci kontrol grubunu ise (Kontrol B) 1. ve 3. sınıf öğrencileri oluşturmuştur (n=221). Veri toplama aracı olarak Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği, Kültürel Zeka Ölçeği, Empatik Beceri Ölçeği-B Formu, Hemşirelerin Mesleki Değerleri Ölçeği Revize Formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için Uludağ Üniversitesi Etik Kurulu'ndan etik kurul izni, Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlığı'ndan da çalışma izni alınmıştır. Bulgular: Çalışmada Deney-A grubunun Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği öntest-sontest puan ortalaması sırasıyla 92.18±18.9 ve 109.04±11.5'dir. Kontrol-A grubunun öntest-sontest puan ortalaması sırasıyla, 109.21±16.6 ve 108.55±16.4'tür. Deney-B grubunun sontest puan ortalaması 102.08±12.6, Kontrol-B grubunun sontest puan ortalaması 106.99±14.2'dir. Deney-A grubunun Empatik Beceri Ölçeği-B öntest-sontest puan ortalaması sırasıyla 122.49±25.2 ve 160.96±20.3'tür. Kontrol-A grubunun öntest-sontest puan ortalaması sırasıyla, 146.86±20.8 ve 150.27±25.3'tür. Deney-B grubunun sontest puan ortalaması 132.15±22.3, Kontrol-B grubunun sontest puan ortalaması 134.72±23.0'tür. Deney-A grubunun Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği öntest-sontest puan ortalaması sırasıyla 90.89±7.8 ve 99.60±6.4'tür. Kontrol-A grubunun öntest-sontest puan ortalaması sırasıyla, 96.65±9.3 ve 96.75±9.3'tür. Deney-B grubunun sontest puan ortalaması 93.01±8.7, Kontrol-B grubunun sontest puan ortalaması 94.10±12.1'dir. Deney-A grubunun Kültürel Zeka Ölçeği öntest-sontest puan ortalaması sırasıyla 68.60±8.0 ve 76.12±6.9'dur. Kontrol-A grubunun öntest-sontest puan ortalaması sırasıyla, 69.95±10.2 ve 72.17±9.3'tür. Deney-B grubunun sontest puan ortalaması 68.76±7.3, Kontrol-B grubunun sontest puan ortalaması 70.19±8.7'dir. Yapılan korelasyon analizine göre Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği'nden alınan puan arttıkça Kültürel Zeka, Hemşirelerin Mesleki Değerleri, Empatik Beceri ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ölçeklerinden alınan puanlar da artmaktadır. Çoklu lineer regresyon analizine göre Kültürlerarası Duyarlılıktaki bir birimlik artış, Kültürel Zeka puanını 0.604 puan, Hemşirelerin Mesleki Değerleri puanını 0.121 artırmaktadır. Sonuç: Kültürlerarası hemşirelik dersi, öğrencilerin profesyonel değerlerini, empatik becerilerini, kültürel duyarlılıklarını, kültürel zekalarını ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını geliştirmede etkili bir öğretim yöntemidir. Kültürlerarası Hemşirelik dersinin, tüm hemşirelik okullarında okutulması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: kültürlerarası hemşirelik, kültürel duyarlılık, empati, kültürel zeka, değer