Meme ve prostat kanserinde pirna'lar ile hormonal regülasyonun ilişkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞRI ÖNER
Danışman: Didem Turgut Coşan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, kanser gelişiminde etkili olduğu düşünülen hormonal düzenlemenin PIWI-interacting RNA (piRNA) ekspresyonuna olan etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Erkeklerde prostat kanseri, kadınlarda ise meme kanseri yaşa ve cinsiyete bağlı olarak görülme sıklığı en fazla olan kanser türleridir. Prostat kanserinin gelişimi androjen bağımlı ve bağımsız; meme kanserinin gelişimi ise östrojen bağımlı ve bağımsız olarak gerçekleşebilmektedir. Kodlamayan RNA (ncRNA) grubunun bir üyesi olan piRNA'lar genomdaki intergenik tekrarlayan elemanlardan meydana gelmektedir. Ayrıca kanserde de bazı piRNA'ların ekspresyonları artmaktadır. Bu artışın hormonlardan etkilenebileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, androjen bağımlı ve bağımsız prostat kanser hücrelerine (PC-3 ve LNCaP) androjen hormonu; östrojen bağımlı ve bağımsız meme kanser hücrelerine (MCF–7 ve MDA-MB–231) östrojen hormonu uygulanarak hücrelerde çoğalma (proliferasyon), tutunma (adezyon) ve canlılık belirlendi. Hücrelerden RNA izolasyonu yapılarak, cDNA'larda Real Time PCR (RT-PCR) yöntemiyle piR–651 ve piR–823 ekspresyonları ve ELISA yöntemi uygulanarak östrojen (17-β-estradiol) ve androjen (dihidrotestosteron; DHT) miktarları belirlendi. Dışarıdan uygulanan hormonların hücrelerde çoğalmayı en fazla arttıran konsantrasyonları belirlendikten sonra, hücrelerde piRNA ekspresyonları belirlendi. Bu konsantrasyonlarda canlılığın yüksek olduğu ve tutunmanın (adezyonun) da azaldığı gözlendi. Elde edilen verilere göre, LNCaP androjen bağımlı prostat kanser hücre dizisinde 24.saat 1 nM androjen; PC-3 androjen bağımsız prostat kanser hücre dizisinde 24.saat 10 nM androjen konsantrasyonları piR–651 ve piR–823 ekspresyonlarını kontrole göre arttırdı. MCF–7 östrojen bağımlı meme kanser hücre dizisinde 24.saat 10 nM östrojen; MDA-MB–231 östrojen bağımsız meme kanseri hücre dizisinde 24.saat 1 nM östrojen konsantrasyonları piR–651 ekspresyonunu kontrole göre arttırdı. piR–823 ekspresyonu sadece MDA-MB–231 hücrelerinde kontrole göre artarken, MCF–7 hücrelerinde kontrole göre azaldı. Bu çalışma ile günümüzde önemi artan piRNA'ların kanserde hormonlardan etkilenebileceği gösterildi. Hormon uygulandığında piR-651 eşeye özgü iki kanser tipinde de artış gösterirken, piR-823'ün sadece malign karakterli meme kanser hücrelerinde arttığı belirlendi. Böylece, piR-823 ekspresyonun farklı kanser türlerinde farklı ekspresyonlar gösterebileceği ortaya kondu. Sonuç olarak eşeye bağlı kanserlerde ekspresyonlarının arttığı düşünülen piR-651 ve piR-823'ün östrojen veya androjen gibi hormonlarla da artabileceği belirlendi. Bununla birlikte piR-823'ün kötü huylu özellikte olmayan meme kanser hücrelerinde azaldığı gözlendi.