Uygulamalı bir laboratuvar çalışması üzerinden Yates ve Taguchi deney tasarımlarının karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: REYHAN MERVE TOPÇU

Danışman: MERYEM ULUSKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Süreçlerin girdi faktörlerinde değişiklikler yapılarak çıktıya olan etkilerinin araştırıldığı yöntem deney tasarımı olarak tanımlanmaktadır. Yates ve Taguchi deney tasarımları da bu kapsamda geliştirilmiş yöntemlerdir. Yüksek lisans tez çalışması kapsamında Yates ve Taguchi deney tasarımları laboratuvar ortamında yürütülen deneyler vasıtası ile uygulamalı olarak karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma deneylerinde; deney malzemeleri, deney faktörleri ve seviyeleri, deneylerin yapılma şartları ve deney ortamı ve deney sonuçlarının alındığı makine ve teçhizatlarda herhangi bir değişiklik yapılmadan bir set Yates deney tasarımı bir sette Taguchi deney tasarımı için adsorpsiyon deneyleri yapılmıştır. Yates deney tasarımında girdi faktörleri iki seviyeli olarak çalışılmış, optimizasyon deneylerinde orta seviyelerden yararlanılarak deneyler yapılmıştır. Taguchi deney tasarımında ise bütün faktörler üç seviyeli olarak çalışılmış, doğrulama deneyleri yapılmıştır. Her iki deney tasarımı ile faktörlerin sayısal değerleri açısından birbirleriyle örtüşen sonuçlar elde edilmiştir. Fakat Yates deney tasarımının optimizasyon yapmaya elverişli ve belirlenen faktör değerlerinden farklı değerlerde de çalışılmasına imkan sağlayan bir tasarım olması nedeniyle, Taguchi deney tasarımından daha iyi sonuçlar elde etme imkanın olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Deney Tasarımı, Taguchi Deney Tasarımı, Yates Deney Tasarımı, Adsorbsiyon Yöntemi.