Kafes sistemlerin boyut optimizasyonu için bir hipersezgisel algoritma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL İBRAHİM AYTEKİN
Danışman: Hakan Özbaşaran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mühendislik problemlerinde optimum tasarım elde etmek için gereken işlem yükü ve süre bir hayli fazladır. Bu nedenle kısıtları sağlayan herhangi bir ön tasarım çoğu zaman kabul edilerek kullanılmaktadır. Optimal veya optimale yakın tasarımlara daha kolay ulaşabilmek için çok sayıda tasarımı değerlendirerek optimal sonuçlara yaklaşan metasezgisel optimizasyon algoritmaları oluşturulmuştur. Metasezgisel algoritmalar yakın optimal çözümlere makul işlem yükü ile yaklaştığını birçok çalışmada kanıtlamıştır. Ancak metasezgisellerin yetenekleri problemden probleme değişmektedir. Kullanılan optimizasyon algoritmasının arama stratejisi veya çözülecek optimizasyon probleminin yapısı gibi nedenler optimizasyon sürecinin performansını önemli ölçüde etkiler. Bu nedenle araştırmacılar tüm optimizasyon problemlerine kabul edilebilir çözümler bulabilecek bir yöntem arayışına girmişlerdir. Bu çalışmada farklı metasezgisel algoritmaları kullanarak optimizasyon sürecini daha verimli hale getirmeye çalışan bir hipersezgisel algoritma önerilmiştir. Öncelikle literatürde geniş çaplı bir araştırma yaparak kullanıcı tanımlı parametresi bulunmayan metasezgisel optimizasyon algoritmaları elde edilmiştir. Metasezgisel optimizasyon algoritmalarının yetenekleri 120 adet test problemi ile test edilmiştir. Ardından en başarılı metasezgisel optimizasyon algoritmaları kullanılarak hipersezgisel algoritmanın bir sonraki analizinde kullanmayı tercih edeceği algoritmayı nasıl seçeceği üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalar sonrasında elde edilen en başarılı yöntem hem matematiksel test problemleri ile test edilmiş hem de 10 elemanlı, 25 elemanlı, 72 elemanlı, 117 elemanlı ve 200 çubuk elemanlı kafes sistem problemlerinde boyut optimizasyonu yapılarak test edilmiştir. Elde edilen veriler incelenerek, çalışmada elde ettiğimiz deneyimler açıklanmıştır.