Doğu Akdeniz bölgesinde dikenli incir (Opuntia ficus-indica [L.] Mill.) tür içi çeşitliliğinin morfolojik ve moleküler olarak incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT ZURNACI

Danışman: Cenap Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cactaceae familyasına ait Opuntia cinsi içinde yer alan Dikenli incir (Opuntia ficus-indica L.), ülkemizde Akdeniz Bölgesine özgü bitkiler içinde yer almaktadır. Türkiye'de dikenli incir genellikle Mersin, Adana, Osmaniye, Hatay, Antalya ile Güney Ege sahillerinde doğal olarak yetişmektedir. Bu bölgelerde doğal olarak yetişen dikenli incir yaz aylarında toplanarak yerel pazarlarda satılmaktadır. Ülkemizde dikenli incir üretim miktarı konusunda resmi istatistiklere göre bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Akdeniz bölgesinde yer alan Mersin, Adana, Osmaniye ve Hatay illerinden selekte edilen dikenli incir (Opuntia ficus-indica L.) genotiplerinin tür içi çeşitliliğinin morfolojik ve moleküler olarak belirlemektir. Bu çalışma ile 2014 yılında Mersin, Adana, Hatay ve Osmaniye illerinden selekte edilen toplam 40 dikenli incir genotipi pomolojik ve moleküler olarak incelenmiştir. Çalışmada 13 pomolojik özellik incelenmiştir. Sonuçta meyve pomolojik karakterlerinin geniş bir dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Moleküler analizler neticesinde 19 RAPD primerinden toplam 137 bant elde edilmiştir. Bu bantlardan 112 tanesi polimorfik bulunmuştur ve polimorfizm oranı % 81,75 olarak tespit edilmiştir. Dikenli incir genotipleri arasındaki farklılığın yüksek seviyede (0,61-0,93) olduğu saptanmıştır.