Yeni koku maddelerinin biyoteknolojik yöntemlerle üretimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜRKAN TİKNA
Danışman: İSMAİL KIRAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aroma, yani koku ve tat maddeleri gıda, içecek, kozmetik, deterjan, kimya ve ilaç sektörlerinde yaygın kullanım alanı olan katkı maddeleridir. Genelde doğal kaynaklardan veya kimyasal sentez yoluyla üretilmektedir. Aroma maddelerinin bitkilerden saflaştırılmaları genelde pahalı bir süreçtir. Kimyasal sentez ise yaygın kullanılan iyi bir alternatif olmakla birlikte kimyasal ürünlerin insan sağlığını ve çevreyi tehdit etmesi ve tüketicilerin doğal ürünleri tercih etmeleri, kullanımlarını azaltmaktadır. Bu durum çevreye uyumlu ve doğal ürün üretimine yönelik talebi artırmış ve son yıllarda biyoteknolojik yöntemlerin kullanımı önem kazanmıştır. Biyoteknolojik yöntemlerde elde edilen aroma maddesi üretimi, günümüzde sadece düşük düzeyde gerçekleşmektedir. Bu çalışmada terpen yapısında olan α-iyonol bileşiğinin 19 farklı mikroorganizma ile ön denemeleri yapıldı. Bu çalışmalar sonucunda α-İyonolün A. Niger ve F. culmarum ile biyotransformasyonları sonucu oluşan metabolit karışımlarının aroma özelliği gösterdiği belirlendi. Söz konusu biyotransformasyon tepkimeleri preparatif ölçekte tekrarlandı. Elde edilen metabolitler kolon kromatografisi ile saflaştırıldı ve yapıları GK-KS, 1D ve 2D NMR teknikleri ile aydınlatıldı. Her iki biyotransformasyon sonucu verimleri % 6,6 (A. niger) ve % 15,3 (F. culmarum) olan aynı metabolit elde edildi. Anahtar Kelimeler: Aroma maddeleri, biyoteknoloji, mikrobiyal transformasyon, α-iyonol, terpen