Kurumsal iktisat yaklaşımları bağlamında kurumsal yapı-ekonomik büyüme ilişkisi: Teori ve uygulama
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAHYA CAN DURA
Eş Danışman: OYTUN MEÇİK
Danışman: FÜSUN YENİLMEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İktisat bilimine yönelik bir "olması gereken" tarifi yapan Kurumsal İktisat ekolü, ekonomiyi topyekûn kurumsallaşmış bir süreç olarak görerek, yerleşik iktisattan ayrılmış ve adeta yeni bir iktisadın mümkün olabileceğini göstermiştir. Bunu gerçekleştirirken de, yerleşik iktisadın yöntemlerine ve varsayımlarına adeta bir savaş açmıştır. Çoğu zaman sadece yerleşik iktisat eleştirisiyle var olduğu düşünülen Kurumsal İktisat, özünde orijinal birçok kavramı ve olguyu iktisat yazınına kazandırmış, bunları geliştirmiş, iktisat biliminin olgunlaşmasını ve özüne yani bir sosyal bilime dönmesini sağlayıcı bir rol üstlenmiştir. Literatürde Kurumsal İktisada ilişkin incelemeler ağırlıklı olarak iki boyutta yapılmaktadır: Orijinal-Asıl Kurumsal İktisat ile Yeni Kurumsal İktisat. Ancak, ekoller arasındaki bu kırılma, arzu edilen bir süreç olarak değerlendirilmemektedir. Yeni Kurumsal İktisat, benimsediği yöntemler, varsayımlar ve bakış açısı itibariyle Asıl Kurumsal İktisadın yöntemsel açıdan bir takipçisi değildir. Yeni Kurumsal İktisat bu noktada Asıl Kurumsal İktisadın bir takım kavramlarını ve yöntemlerini kullanarak, yer yer de onları dönüştürerek varlığını hissettirmiştir. Özellikle kurum kavramını iktisadi analizlere yoğun şekilde dâhil ederek, yerleşik iktisadın aşırı soyut yöntemlerinin açmazlarını gidermeye çalışmış ve bu noktada kurumsalcı yaklaşımları bir manivela olarak kullanmıştır. Bu çalışmada kurumlar/kurumsal yapı ile ekonomik büyüme ilişkileri Kurumsal İktisadın tarihsel birikimi temelinde ve ampirik bir analiz ile ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuçlar, yerleşik iktisadın ve onun teorilerinin/yöntemlerinin ülkelerarası gelişmişlik farklılıklarının giderilmesinde etkin sonuçlar vermediği gerçeğinin, kurumlara dayalı yaklaşımların önemini arttırdığı yönündedir. Yeni Kurumsal İktisat akımı bu noktada kurumları bir araç olarak kullanarak, soyut klasik iktisada, dinamik bir görünüm vermektedir. Bunun için de farklı ekonometrik tekniklerin, farklı veri tabanlarının ve indekslerin kullanıldığı ampirik analizler yapmaktadır. Bu çalışmada, kurumsal yapı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye ve kurumsal yapıyı ölçen indekslerin anlamlılığına ilişkin olarak önemli sonuçlar elde edilmiştir: Heritage İndeksine kıyasla, Fraser İndeksi ile Basın Özgürlüğü genel indeksinde temsil edilen kurumsal göstergelerin ekonomik büyüme ile ilişkisinin tüm gelir grupları için hem istatistiksel olarak hem de beklenen etki itibariyle daha güçlü olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar çerçevesinde ekonomik özgürlükleri farklı yöntem ve parametrelerle ölçen Heritage ve Fraser İndeksleri arasında Fraser'ın öne çıktığı ve büyüme ilişkisi açısından daha anlamlı bulguları verdiği tespit edilmiştir.