Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylere başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde animasyonlarla sunulan sistematik öğretimin etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÖZEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEHER KOCA
Danışman: Derya Genç Tosun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmanın amacı otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylere başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde animasyonlarla sunulan sistematik öğretimin etkililiğini incelemek ve araştırmaya katılan OSB olan bireylerin öğretmenlerinin araştırma hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Yöntem: Araştırma yaşları 7-17 arasında değişen OSB olan üç katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tek-denekli araştırma desenlerinden yoklama denemeli katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmada mutlu, üzgün ve kızgın duyguları için animasyonlar hazırlanmıştır. Animasyonların sunulduğu sistematik öğretim sürecinde sabit bekleme süreli öğretim yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca araştırmanın her aşamasında gözlemciler arası güvenirlik ve uygulama güvenirliği verileri toplanmıştır. Araştırmada öğretim oturumu tamamlandıktan bir, iki ve on beş hafta sonrasında izleme ve genelleme verisi toplanmıştır. Genelleme verisi için canlı modeller ile hazırlanmış videolar kullanılmıştır. Bulgular: Etkililik bulguları, animasyonlarla sunulan sistematik öğretimin OSB tanılı üç bireye başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde ve kazandıkları bu beceriyi koruyup farklı materyallerle genellemelerinde oldukça etkili olduğunu göstermiştir. Sosyal geçerlik bulguları ise öğretmenlerin animasyonları ilgi çekici bulduğunu, başka sosyal becerilerin öğretiminde kullanabileceklerine ilişkin olumlu görüş bildirdiklerini göstermiştir. Sonuç ve Öneriler: Animasyonlarla sunulan sistematik öğretimin, OSB olan bireylere başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde etkili olduğu belirlenmiştir. İleri araştırmalarda OSB olan bireylerle sosyal, akademik, günlük yaşam ve öz bakım becerileri gibi farklı becerilerin öğretiminde animasyonların etkililiğini inceleyen araştırmalar planlanabilir. Ayrıca ileri araştırmalarda başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde gerçeklik teknolojileri gibi farklı teknoloji temelli uygulamaların etkisi incelenebilir. Anahtar kelimeler: Animasyon, başkalarının duygularını tahmin etme, otizm spektrum bozukluğu, sistematik öğretim