Boraks üretiminde ortaya çıkan atık malzemenin çimento içerisinde puzolanik malzemeler ile birlikte kullanılmasının çimento üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ UĞURLU
Danışman: Mine Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalısmada boraks üretiminde ortaya çıkan katı atıkların çimento içerisindeuçucu kül ve volkanik tüf ile birlikte katkı maddesi olarak degerlendirilmesi elealınmıstır. Türkiye 803 milyon ton bor cevheri ile dünyadaki bor cevheri rezervininyaklasık % 63'üne sahiptir. Türkiye'deki en önemli bor cevherleri kolemanit, üleksit vetinkaldir. Boraks üretiminde kullanılan tinkal minerali ekonomik açıdan oldukçaönemlidir. Bu üretim sırasında her yıl 400.000 ton katı atık ortaya çıkmakta ve çevreyeverilmektedir. Bu atık kil pestili olarak adlandırılmaktadır. Kil pestilinin herhangi birsekilde degerlendirilmemesi durumunda çevre sorunlarına yol açtıgı da bilinmektedir.Kil pestili atık malzemesi içerisinde B2O3, dolomit ve montmorillonit bulunmaktadır.Arastırmacılar tarafından daha önce gerçeklestirilen çalısmalarda, kil pestilinin çimentoiçerisinde ancak % 5 oranında kullanılabilecegi ortaya konmustu. Bu düzeyde bir kilpestili kullanımının verimli olmayacagı düsüncesinden hareketle bu çalısmadapuzolanik açıdan daha aktif olan uçucu kül ve volkanik tüf gibi puzolanlar ileçimentodaki kil pestili kullanım oranının arttırılması amaçlanmıstır. Uçucu kül vevolkanik tüf gerek ülkemizde çok bulunması ve gerekse de çimentoya pisirilmedensadece ögütülerek katıldıkları için ekonomik malzemelerdir. Ayrıca içine katıldıklarıçimentoların bazı teknik özeliklerini de iyilestirdikleri için çimento üretimindekullanılması tercih edilen malzemelerdir.Yapılan çalısmalarda önce kil pestili ile uçucu kül ile ve daha sonra da volkaniktüf ile degisik karısımlar üzerinde deneyler gerçeklestirilerek en iyi puzolan+kil pestilikarısımları saptanmıstır. 1kinci deneysel çalısmada ise belirlenen % 10 ve % 15 kilpestili kullanım oranlarında degisik oranlarda kil pestili+uçucu kül+volkanik tüftenolusan farklı karısımlar hazırlanmıstır. Bu karısımlar üzerinde gerçeklestirilendeneylerden elde edilen sonuçlar portland çimentosu ve Türk standartları ilekarsılastırılmıstır. Sonuçta, kil pestilinin çimento içerisinde bu puzolanlar ile % 10-15oranında kullanılabilecegi belirlenmistir.Anahtar Kelimeler: Bor, çimento, puzolan, kil pestili, uçucu kül, volkanik tüf