Farklı Kimyon (Cuminum cyminum L.) Populasyonlarının Ankara (Çankaya) Ekolojik Koşullarında Adaptasyonu Üzerine Bir Çalışma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Bitkileri Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDİNÇ KAYA

Danışman: Zehra Aytaç

Özet:

Kimyon ülkemizde beslenme ve tıbbi amaçlarla yetiştiriciliği yapılan ve önemli

ihracat geliri elde edilen bir kültür bitkisidir. Bu araştırma, 2021 yılında Ankara ekolojik

şartlarında farklı bölgelerden temin edilen 5 farklı popülasyon ve 1 tescilli çeşit olmak

üzere 6 farklı genotipin, bazı verim ve kalite öğelerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.

Araştırmada incelenen özellikler arasında istatistiki açıdan önemli (P<0,05) farklılıklar

olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, çıkışa kadar geçen gün sayısı 29,75-

38,75 gün, çiçeklenmeye kadar geçen gün sayısı 72,50-77,00 gün, bitki boyu 19,92-23,55

cm, dal sayısı 3,60-4,70 adet/bitki, meyveli dal sayısı 6,15-8,17 adet/bitki, şemsiye sayısı

15,82-17,12 adet/bitki, şemsiyedeki tohum sayısı 12,97-16,72 adet, hasat indeksi 46-48 %,

bin tane ağırlığı 3,56-3,78 g, bitki başına tohum verimi 0,78-1,05 g, tohum verimi 29,32-

40,86 kg/da, biyolojik verim 62,48-85,28 kg/da, uçucu yağ oranı 2,74-3,08 %, ve uçucu

yağ veriminin 0,84-1,20 l/da aralıklarında değiştiği tespit edilmiştir. En yüksek tohum

verimi ve uçucu yağ verimi sırasıyla Gaziantep (40,86 kg/da ve 1,17 l/da) ve Egebir09

(39,01 kg/da ve 1,20 l/da) genotiplerinde saptanmıştır. En yüksek korelasyon (r=0,99)

biyolojik verim ile tohum verimi arasında bulunmuştur. İncelenen altı kimyon genotipi

arasından tohum ve uçucu yağ verimi bakımından Gaziantep ve Egebir09 genotipleri

Ankara ekolojik şartlarında öne çıkan genotipler olmuştur.