Çip üzerinde organ çalışmalarında intrasellüler analizler için mikrofiltrasyon geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KÖK HÜCRE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYTAN HUMMATOVA
Danışman: HÜSEYİN AVCI, HAMED GHORBANPOOR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, mikrofiltrasyon (MF) sistemi oluşturmak ve optimize ederek hücresel partiküllerin uzaklaştırılması ve hücre içi biyokütlenin etkin şekilde elde edilmesini sağlamaktır. Bu kapsamda Huh-7 ve insan Wharton jeli kökenli mezenkimal kök hücrelerin (iWJ-MKH) lizis öncesi ve sonrası olmak üzere iki aşamada filtrelenmiş; lizis öncesinde ayırma kapasitesi, lizis sonrasında ise DNA miktarı ve yoğunluk değişimleri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, geliştirilen MF sisteminin performansını ortaya koymuştur. Yöntem: Bu tezde, mikroakışkan çip mikrokanallarına entegre edilen nanolifler kullanılarak Huh-7 ve MKH hücrelerinde filtrasyon uygulanmıştır. Hücre lizisi için termal ve kimyasal yöntemler kullanılmış ve etkileri karşılaştırılmıştır. Kimyasal lizis sonrası örnekler MF sisteminden geçirilmiş; filtrasyon öncesi/sonrası yoğunluk ölçümleri alınmış ve DNA miktarı kontrol grupları ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular: iWJ-MKH hücreleri yüksek mezenkimal, düşük hematopoietik belirteç eksprese etmiştir. Poliakrilonitril (PAN) nanolifler nanoskalada çap ve gözenekli yapıya sahiptir. Termal liziste sıcaklık arttıkça yoğunluk yükselmiş, DNA miktarı kontrol grubuna göre düşmüştür. Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) analizleri, kimyasal lizisin hücre parçalanmasında termal lizise göre daha etkili olduğunu göstermiştir. Filtrasyon sonrası her iki hücre hattında yoğunluk azalırken, DNA'nın büyük oranda sistemden geçtiği belirlenmiştir. Sonuç: Nanoliflerle modifiye edilmiş mikroakışkan mikrokanalların hücresel partikülleri etkin şekilde ayırarak DNA izolasyonunda yüksek verim sağladığını göstermiştir. Lizis karşılaştırmasında, belirlenen termal lizis koşullarının hücre bütünlüğünü koruduğu ve DNA veriminin daha düşük olduğu; kimyasal lizisin ise hücre bütünlüğünü bozarak daha yüksek DNA elde edilmesini sağladığı belirlenmiştir. Kimyasal lizis sonrası filtrasyonun yüksek verimlilik sağladığı görülmüş, geliştirilen sistemin Huh-7 ve MKH hücrelerinde uygulanabilir olduğu ortaya konmuştur.