Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADER YILDIZ
Danışman: Yeliz Kaya
Özet:
Başlık: İnfertilite nedenine göre kadınlarda kafein tüketimi ve tercih nedenleri
arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Amaç: Kadınlarda üreme sağlığı açısından risk faktörü olarak bilinen kafein
tüketiminin sıklığı ve tercih nedenlerini belirlemek ile nedeni açıklanan ve nedeni
açıklanamayan infertilite açısından ilişkisini saptamak amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma Medical Park Trabzon Karadeniz Hastanesi Üreme
Endokrinolojisi ve İnfertilite Ünitesinde 1 Temmuz 2022 ile 30 Haziran 2023 tarihleri
arasında yapılmıştır. Araştırmacı, infertilite tanısı almış kadınlardan sözlü ve yazılı
izin alarak yüz yüze görüşme tekniği kullanmıştır. Veriler, sosyo-demografik
özellikleri belirleme formu ve kafein kullanımına özgü veri toplama formu ile
toplanmış, IBM SPSS V23 ile analiz edilmiştir. Normal dağılıma uygunluk Shapiro-
Wilk ve Kolmogorov-Smirnov testleri ile incelenmiştir. Gruplara göre kategorik
değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi, Yates düzeltmesi ve Fisher-Freeman-
Halton testi kullanılmıştır. İkili gruplara göre normal dağılmayan verilerin
karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi ve üç ve üzeri gruplara göre normal
dağılmayan verilerin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Normal
dağılmayan veriler arasındaki ilişki Spearman’s rho korelasyon katsayısı ile analiz
edilmiştir.
Bulgular: Kadınların kafein tüketim nedenlerine ilişkin bulguların dağılımları
arasında anlamlı bir farklılık elde edilmiştir (p=0,001). Nedeni açıklanan infertil kadın
grubunda “lezzet amacıyla” nedeni açıklanamayan infertil kadın grubunda ise “daha
iyi hissetmek amacıyla” tüketildiği saptanmıştır. Her iki gruptaki kadınların günlük
kafein kullanımları değerlendirildiğinde iki grup arasında anlamlı bir farklılık
görülmemiştir (p=0,567).
Sonuç: Kadınlarda üreme sağlığı açısından riskli davranışlarının anlaşılması ve
bu davranışları etkileyen faktörlerin belirlenmesi, önleyici stratejilerin geliştirilmesi
önem arz etmektedir.