Çocuk Yoğun Bakımda Heparin Bağlayıcı Protein ve Trefoil Faktör 3ün Beslenme İntoleransı Gelişimi ile İlişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ÖZGE MUĞLALI
Danışman: Eylem Kıral
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kritik çocuk hastalarda sık görülen beslenme intoleransına özgü bir biyobelirteç halen bulunamamaktadır. Bu prospektif çok merkezli çalışmada, yoğun bakım ünitelerinde pediatrik yaş grubunda TFF3 ile HBP düzeylerinin beslenme intoleransı tanısı, klinik şiddeti ve mortalite ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi ÇYBÜ'lerinde takip edilen, enteral yolla beslenen hastaların demografik verileri, organ destek tedavileri, yoğun bakım skorlamaları kaydedilmiştir. Enteral beslenmenin 1. ve 3. günlerinde serum TFF3 ve HBP düzeyleri çalışılmıştır. Çalışmaya dahil edilen 78 hastanın medyan yaşı 51 ay olup, %67,9'unda altta yatan bir hastalık mevcuttu. Olguların %17,9'unda sepsis, %19,2'sinde septik şok bulguları mevcuttu ve %39,7 olguda invaziv mekanik ventilasyon uygulandı. Hastaların %89,7'sinde tercih edilen beslenme yolu nazogastrik yol olup %93,6 olguda beslenme yöntemi olarak bolus beslenme, %65,3 olguda beslenme ürünü olarak polimerik ürünler tercih edildi. Hastaların %29,5' i beslenmenin 3.gününde hedef kalorinin %75'ine ulaşmıştır. Enteral beslenmenin 3. gününde hastaların %71,8'inde Beslenme intolerans skoru ≥2 olarak hesaplanmıştır. Beslenmenin 3. günün de Bİ skoru ≥2 olan 56 olguda hem HBP hem de TFF3 düzeylerindeki değişim (delta değerleri), istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.01). Mortalite gelişen 9 (%11,5) hastanın HBP düzeyleri, mortalite gelişmeyenlere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Beslenmenin 3. günündeki TFF-3 değişim değerleri (ΔTFF-3); intolerans gelişmeyen grupta pozitif (artış) yönlü iken, intolerans gelişen grupta negatif (azalış) yönlü saptandı(p<0.001). Benzer şekilde ΔHBP düzeyleri de gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdi (p=0.009). Çalışmamız beslenme intoleransı gelişen çocuklarda TFF-3 yanıtının sürdürülemediğini ve ΔTFF-3'ün negatif seyrettiğini, HBP'nin de beslenme intoleransının "fonksiyonel/lokal" fenotipinde sınırlı bilgi sağlayacağını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Çocuk Yoğun Bakım, Enteral Beslenme, Beslenme İntoleransı, Heparin Bağlayıcı Protein, Trefoil Faktör 3.