Bir tutum ölçme aracının geliştirilmesi için istatistiksel analizi ve bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİT ERAY ÇELİK
Danışman: VEYSEL YILMAZ
Özet:IV ÖZ Bu tez, bir tutum ölçme aracının geliştirilmesi için izlenmesi gereken tüm işlem adımlarını aktarmak ve bunu uygulamalı olarak göstermek amacıyla yapılmıştır. Bir ölçme aracının hazırlanması aşaması ayrıntılı olarak aktarılarak, tutumların nasıl ölçüleceği konusu üzerinde durulmuştur. Araştırma kapsamında sürücü adaylarının tutumlarına ilişkin 42 madden oluşan bir tutum ölçme aracı deneme formu geliştirilmiş, "Sürücü Adayı Tutum Ölçme Aracı" (SATÖA) olarak tanımlanmıştır. Araştırma Eskişehir 2004 yılının Ekim ayında, Eskişehir il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak eğitim veren 1 7 sürücü kursuna kayıt yaptıran 258 sürücü adayı üzerinde gerçekleştirilmiştir. SATÖA'nın geçerlik ve güvenirliğinin belirlenmesi için madde analizi, güvenirlik katsayıları, doğrulayıcı faktör analizi, açıklayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Farklı madde analizi teknikleri sonucunda bu tekniklerden ortak olarak elde edilen 9 tutum maddesinin nihai ölçme aracında yer almaması konusunda karar verilmiştir. Farklı madde analizi teknikleriyle hesaplanan madde ayırıcılık güçlerine göre maddelerin seçilme sıralarının benzerlik gösterdiği görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analiziyle önsel olarak belirlenen faktörlerin uygunluğu araştırılmış, belirlenen 7 ön faktörden yalnızca birisi elde edilen verilerle uygunluk göstermemiştir. Bir faktörde yer alan tutum maddelerinin, madde analizi sonucunda ölçme aracından çıkarılmasına karar verilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda toplam 8 faktör elde edilmiştir. Bu faktörlerden ikisinin farklı tutum maddelerini içerdiği belirlenmiştir. Açıklayıcı faktör analiziyle elde edilen faktörler, doğrulayıcı faktör analiziyle benzer sonuçlar vermiştir. Oluşturulan nihai SATÖA'nın güvenirliğine ilişkin bulgular, güvenilirlik katsayısının yeterli olduğunu göstermektedir. Ölçme aracı için hesaplanan Cronbach a katsayısı 0,7959 olarak bulunmuştur. Aynı ölçme aracının peş peşe uygulanması tekniğiyle, dört hafta arayla iki uygulama sonucunda elde edilen ölçme aracı toplam puanlan arasındaki korelasyon katsayısı hesaplanmış ve 0, 89 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar ölçme aracının yüksek derecede güvenilir olduğunu ortaya koymuştur.