Siyah alaca ve simental ineklerde ayıklamayı etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERK TUTKA
Danışman: ZEKERİYA KIYMA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, Siyah Alaca ve Simental İneklerde ayıklanma nedenleri ve ayıklamayı etkileyen bazı risk faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Eskişehir, Konya, Adana ve İzmir Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine kayıtlı olan işletmelerde yürütülmüştür. Araştırmada kullanılan hayvan materyalini 7 Siyah Alaca işletmesinden (n=2343) ve 2 Simental işletmesinden (n:406) toplam 2749 baş sağmal inek oluşturmuştur. Araştırmada, Simental ve Siyah Alaca ineklerde ayıklanma nedenleri ve oranları ile günlük ortalama süt verimi, gebelik başına tohumlama sayısı ve laktasyon sayısı gibi faktörlerin ayıklama oranları üzerine etkileri incelenmiştir. Siyah Alaca ve Simental ineklerde ayıklanma oranı sırasıyla %16,04 ve %8,86 bulunmuştur. İncelenen tüm sürülerde ortalama ayıklama oranı %15,06 olarak tespit edilirken zorunlu ayıklama nedenleri arasında ilk 3 sırayı sırasıyla; infertilite, mastitis ve ayak tırnak hastalıkları oluşturmuştur. Toplam ayıklama oranı üzerine ırkın etkisi önemsiz bulunmuştur (P>0,05), ancak ırklara göre sıralandığında Siyah Alaca ineklerde ayıklama nedenlerinde; ilk 3 sırayı üreme problemleri, mastitis ve ayak tırnak hastalıkları alırken, Simental ineklerde bu sıralama üreme problemleri, ayak tırnak hastalıkları ve mastitis şeklinde olmuştur.. Yüksek süt verimli (30 L üstü) Siyah Alaca ineklerde en önemli ayıklama nedeni mastitis (%19,15) iken, düşük verimli ineklerde en önemli ayıklama nedeni üreme problemleri (%24,39) olarak belirlenmiştir. Gebelik başına tohumlama sayısı 3 ve üstü olan ineklerde en yüksek ayıklanma oranı yaşlılığa (%25,75) bağlı olarak gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, kayıt tutarak ayıklama nedenlerinin net olarak ortaya konması sürü yönetim problemlerinin belirlenmesinde ve gerekli tedbirlerin alınmasında yararlı olacaktır. Yüksek süt verimli ve yaşlı ineklerde ayıklama oranları artarken bu hayvanların yüksek risk grubuna dahil edilerek daha fazla özen gösterilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Siyah Alaca, Simental, Ayıklama Nedenleri, Laktasyon Sayısı, Gebelik Başına Düşen Tohumlama Sayısı, Süt Verimi