Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKAY KARA
Danışman: İlker Bekir Topçu
Özet:
Beton ve betonarme yapılar çeşitli agresif ortam koşullarından etkilenmektedirler. İç
ve dış etkenler ile yapıya fiziksel-kimyasal olarak zarar vermekte ve çimento matrisinin
dayanıklılığını olumsuz yönde etkilemektedirler. Dış ve iç agresif ortam koşulları sülfat
etkileri; donma çözülme çevrimleri, sodyum klorür etkisi, alkali-silika reaksiyonu ve donatı
korozyonu olarak sıralanmaktadır. Bu olumsuz etkilere karşı alınan önlemlerden biri de
korozyonu önlemek amacıyla kullanılan korozyon inhibitörleri olarak bilinmektedir.
İnhibitörlerin kullanıldığı harç yapılarının farklı agresif ortamlarda olan etkileri merak
edilmektedir. Literatür çalışmalarında korozyon inhibitörlerinin beton ve harç yapısındaki
incelemeleri sınırlı sayıda olduğu görülmüştür. Uygulanan inhibitörlerin agresif ortam
koşullarındaki elde edilen sonuçlarının literatüre katkıda bulunulacağı düşünülmektedir.
Deneylerde organik, inorganik ve yeşil (çevreci) olarak sınıflandırılan üç farklı
korozyon inhibitörü kullanılmıştır. Numunelere etki eden agresif ortam koşulları sırası ile
sülfat etkisi (magnezyum sülfat-sodyum sülfat), sodyum klorür etkisi, alkali-silika
reaksiyonu ve donma-çözülme çevrimleri olarak belirlenmiştir. Numunelerin ultrases geçiş
hızları, birim hacim ağrılıkları, eğilme ve basınç dayanımları incelenmiştir. Sonuçlar
incelendiğinde, inhibitör çeşidi ve oranına göre farklılıklar görülmüştür. Genel olarak
standart kür uygulanan harç numunelerde, %1 oranında inhibitör kullanımı ile 28 günlük ve
180 günlük dayanım sonuçlarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. D-Ç çevrimlerinde,
%5,66 ile kalsiyum nitrit inhibitörü ile en az dayanım kaybı elde edilmiştir. ASR etkisinde
%2 kalsiyum nitrit ve amino alkol inhibitörlerinde %0,030 oranı en az uzama belirlenmiştir.
ASTM C1012’ye göre sülfat etkisi ile boyca uzama değerlerinde üç inhibitörün de
%1 uygulanmasında %0,005 oranı ile en az uzama gözlemlenmiştir. Sülfat etkisinin
numunelerde dayanım etkisi incelendiğinde kontrol numunesine göre %1 inhibitör
kullanımının basınç dayanımında daha etkili olduğu görülmüştür. Sodyum klorür etkisinde
%2 amino alkol inhibitörünün basınç dayanımı daha başarılı olmuştur. Sonuç olarak
inhibitör çeşit ve miktarlarının agresif ortamlarda gösterdiği farklılıklar dikkat çekmektedir.