Mekân algısı bağlamında rönesans dönemi duvar resimleri ile güncel dijital sanat çalışmalarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU DANIŞIK

Danışman: TÜRKAN NİHAN HACIÖMEROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde müzelerde giderek yaygınlaşan dijital uygulamalar, deneyim odaklı sergilemeler, dijital enstalasyonlar gibi gerçek mekâna uygulanan dijital sanat çalışmaları, mekânın sınırlarını belirsizleştirerek temsili mekânlar üretmekte ve mekânın algılanmasını dönüştürmektedir. Bu tez, günümüzde gerçek mekâna uygulanan dijital çalışmalar ile Rönesans döneminde yanılsama tekniklerinin kullanıldığı duvar resimlerini mekân algısı bağlamında ortak faktörler üzerinden analiz ederek dijital çalışmaların mekânın algılanmasını dönüştürme potansiyellerinin tarihsel öncülleriyle olan ilişkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada mekân algısını etkileyen; biçim / ölçek / mekânın fiziksel parametreleri, ışık, renk / malzeme / doku, izleyici konumu / etkileşim / hareket, teknik / araç / yöntem, sınırlar / mekânsal kurgunun dönüştürülmesi, atmosfer ve anlam olmak üzere sekiz temel faktör tanımlanmıştır. Seçilen örnekler, her biri için oluşturulan faktör kodlama tabloları üzerinden incelenmiştir. Bulgular doğrultusunda, mekân algısı bağlamında ortak faktörler üzerinden dönemsel değerlendirmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular, günümüzdeki dijital çalışmaların mekânı dönüştürme potansiyelinin tamamen yeni bir olgu olmadığını göstermektedir. Farklı tarihsel bağlamlarda üretilen bu örneklerin temsili mekân yaratma ve mekân algısını dönüştürme amacı açısından ortak noktalar taşıdığı anlaşılmaktadır. Ancak iki dönemde hem bu amaca ulaşma biçimleri hem de gerçek mekân ile temsili mekân ilişkisi bakımından belirgin farklılaşmalar ortaya çıkmaktadır.