Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Demet Yıldırım
Danışman: Pınar Girmen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada, ilkokul 4. sınıf Türkçe dersi kapsamında ölçme ve değerlendirme süreci uygulamalarının neler olduğunu betimlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırmanın desenini durum çalışması oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Veriler betimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Çalışma grubunu oluşturan okul ve öğretmenlerin seçimi, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemi ile yapılmıştır. Araştırma kapsamında, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Çankaya ve Altındağ ilçelerindeki devlet ilkokullarında görev yapan sınıf öğretmenlerinin Türkçe dersi yazılı sınavları doküman olarak toplanmıştır. Bu kapsamda 50 ilkokuldan 261 adet 4. sınıf Türkçe dersi yazılı sınavı toplanmıştır. Yazılı sınav soruları geliştirilen doküman inceleme formuna göre incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 30 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Sınıf öğretmenlerine 4. sınıf Türkçe dersi ölçme değerlendirme uygulamalarını tespit etmek amacıyla üç açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme soruları sorulmuştur. Araştırma verileri betimsel analiz yoluyla çözümlenmiş, daha sonra araştırma soruları temel alınarak bulgular tanımlanmış ve yorumlanmıştır. Bulgular: Araştırmada sınıf öğretmenlerinin 4. sınıf Türkçe dersi yazılı sınavlarında daha çok okuma ve yazma öğrenme alanı kazanımlarına yönelik sorulara yer verdiği, görsel okuma sorularının çok yetersiz olduğu, dinleme ve konuşma öğrenme alanları kazanımlarını karşılayacak ise hiçbir soru olmadığı bulgulanmış ayrıca hiçbir öğrenme alanı kazanımıyla örtüşmeyen çok sayıda kazanım dışı soru tespit edilmiştir. Öğretmenlerin yazılı sınavlarda en çok öyküleyici metin türünü tercih ettikleri, çoktan seçmeli soru tipine yer verdikleri ve soru sayısının 16-25 arasında yoğunlaştığı saptanmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin yazılı sınavları daha çok tercih ettikleri, alternatif ölçme değerlendirme yöntemlerini daha az kullandıkları görülmüştür. Sonuç ve Öneriler: Bu çalışma, öğretmenlerin Türkçe dersinde her öğrenme alanını yeterince kapsayacak ölçme değerlendirme uygulamalarına yer vermediğini ortaya çıkarmıştır. Öğretmenlerin yazılı sınavlarda öğrenme alanlarıyla eşleşmeyen kazanım dışı sorulara fazlasıyla yer verdikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin Türkçe dersinde daha çok sonuç değerlendirme tekniklerini kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Süreç değerlendirmenin ise sistematik bir biçimde yapılmadığı görülmüştür. Bu sonuçlardan hareketle öğretmenlere Türkçe dersi kazanımlarıyla neyi nasıl ölçeceği konusunda bilgilendirici çalışmalar yapılması, ölçme değerlendirme yöntem ve teknikleri ile ilgili örnekler sunulması önerilerek öğretmenlerin yazılı sınavlarında her öğrenme alanı kazanımına yönelik sorulara yer vermesi beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Ana dili, Ana dili öğretimi, Türkçe öğretimi, Ölçme ve değerlendirme, İlkokul.