Lakkaz ve lakkaz aracılı sistemler kullanılarak boyarmadde dekolorizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMET ŞAŞMAZ
Danışman: AHMET ÇABUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya nüfusu arttıkça kirleticilerin miktarı ve yoğunluğu da günden güne artış göstermektedir. Tekstil endüstrisinde kullanılan büyük miktarda boyar madde üretim sonunda doğal yaşam ortamına deşarj edilmekte bu da çevre ve insan sağlığı ile ilgili tehlikeler meydana getirmektedir. Yetkili kişiler önlem almadıkça doğayı özellikle sucul sistemi olumsuz yönde etkileyen bu boyalı atık sular, toksik ve potansiyel kanserojen maddeleri çevreye salmak suretiyle ciddi anlamda çevre kirliliği problemleri oluşturmaya devam edecektir. Bu tez çalışması kapsamında kirleticilerin arıtımında önemli bir potansiyele sahip olduğu bilinen lakkaz enzimi ile Reaktif Red 198, Rem Blue RR, Dylon Navy 17, Rem Red RR ve Rem Yellow RR boyarmaddelerinin dekolorizasyonları hedeflenmiştir. Bu boyarmaddelerden Rem Blue RR ve Dylon Navy 17 için sadece lakkaz enzimi kullanılarak dekolorizasyon gerçekleştirilmiş ve optimizasyon çalışmaları yapılmıştır. Reaktif Red 198 ve Rem Red RR boyarmaddeleri lakkaz enzimi ile birlikte ortama ilave edilen çeşitli aracılı sistemler kullanıldığında dekolorizasyonun gerçekleştiği görülmüştür. Denenen lakkaz aracılı sistemlerden en etkilisinin vanilin olduğu görülmüştür. Rem Yellow RR, boyarmaddesi için her hangi bir dekolorizasyon elde edilmemiştir. Elde edilen optimum değerlerde yapılan dekolorizasyon çalışmaları ile birlikte boyarmaddelerin toksisitelerindeki değişimler Artemia salina canlı bireyleri kullanılarak takip edilmiştir. Ayrıca çalışmalarda enzim kaynağı olarak kullanılan lakkaz aktivitesi yüksek kültür süpernatantı katalaz ile muamele edilerek, dekolorizasyondan sorumlu enzimin lakkaz olduğu desteklenmiştir. Rem Blue RR boyar maddesi için belirlenen optimum koşullarda lakkaz aktivitesi yüksek kültür süpernatantı kullanılarak % 62,83'lük bir dekolorizasyon değerine ulaşılırken; Daylon Navy 17 için dekolorizasyon yüzdesi 72,15 seviyesindedir. Reaktif Red 198 boyarmaddesi için belirlenen optimum koşullarda vanilin ilavesi ile elde edilen dekolorizasyon değeri % 64,69 olarak belirlenirken, Rem Red RR için dekolorizasyon yüzdesi 68,04 düzeyinde elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan Rem Red RR, Dylon Navy 17 ve Reaktif Red 198 boyar maddelerinde dekolorizasyonla beraber detoksifikasyonda sağlanmıştır.