Bazı geçiş metallerinin karışık ligantlı (2-metilimidazol ve n-metilimidazol) orotik asit komplekslerinin sentezi, spektroskopik, termik ve yapısal özelliklerinin araştırılması

HAKAN ERER

Bazı geçiş metallerinin karışık ligantlı (2-metilimidazol ve n-metilimidazol) orotik asit komplekslerinin sentezi, spektroskopik, termik ve yapısal özelliklerinin araştırılması

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAKAN ERER

Danışman: OKAN ZAFER YEŞİLEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Mn(II), Co(II), Ni(II), Cu(II) ve Zn(II) geçiş metallerinin orotik asit (H3Or) içeren karışık ligantlı 2-metilimidazol (2-meim) ve N-metilimidazol (N-meim) 9 tane kompleksi sentezlendi. Bu komplekslerin yapıları, elementel analiz, termik analiz, manyetik duyarlık, IR ve UV-Gör. spektroskopisi ve X-ışınları tek kristal çalışmaları ile aydınlatıldı. İkincil ligant olarak verici atomu azot olan tek dişli 2-metilimidazol ve N-metilimidazol kullanıldı.Sentezlenen mer-[Mn(?-HOr)(H2O)(2-meim)2]n (1), mer-[Co(HOr)(H2O)2(2-meim)2] (2), mer-[Ni(HOr)(H2O)2(2-meim)2] (3), [Cu(HOr)(H2O)2(2-meim)] (4), [Zn(HOr)(H2O)2(2-meim)] (5), [Mn2(HOr)2(H2O)6]n (6), [Co(HOr)(H2O)2(N-meim)2]3?H2O (7), [Ni(HOr)(H2O)2(N-meim)2] (8) ve [Zn(HOr)(H2O)(N-meim)2] (9) komplekslerinde, dianyonik orotat ligantının üç farklı koordinasyon modu sergilediği belirlendi. Orotat ligantının 2, 3, 4, 5, 7, 8 ve 9 komplekslerinde, karboksil oksijeni ve pirimidin azotundan çift dişli, 1 kompleksinde ise karboksil oksijeni, halka azotu ve karbonil oksijeninden üç dişli olarak metal atomlarına koordine olduğu gözlendi. Orotat ligantı, 6 kompleksinde iki ayrı karboksil grubuna ait oksijenleri, halka azotu ve karbonil oksijeni ile dört dişli köprü ligantı olarak davrandığı belirlendi. 2-5 ve 7-9 komplekslerin monomerik, 1 ve 6 komplekslerin ise polimerik olduğu belirlendi. 1-3 ve 6-8 komplekslerinin bozulmuş oktahedral, 5 ve 9 komplekslerinin üçgen çiftpiramit, 4 kompleksinin karepiramit geometrileri, tek dişli nötral ve/veya akua ligantlarının metal atomlarına koordinasyonu ile tamamladığı gözlendi.Termik analiz eğrilerinden, komplekslerin genelde üç veya dört basamakta bozunduğu gözlendi. İlk bozunma basamağında, su moleküllerinin endotermik olarak uzaklaştığı belirlendi. Bu basamağı ligantların kısmen veya tamamen bozunması izledi. Daha sonraki aşamada ise kalan organik maddenin ekzotermik olarak yandığı görüldü. Komplekslerdeki son bozunma ürününün ise metal oksit olduğu belirlendi.