Turistik rota planlama problemi: Eskişehir örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BENGİSU ALGÜL
Danışman: Rifat Aykut Arapoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de turizm, ülke ekonomisi açısından büyük bir öneme sahiptir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre, 2023 yılında Türkiye'nin turizm gelirleri bir önceki yıla göre %16,9 artış göstererek 54,3 milyar dolara ulaşmıştır. Eskişehir sahip olduğu kültürel ve arkeolojik değerleri, tarihi, müzeleri, ev sahipliği yaptığı etkinlikler, festivalleri ve doğal güzellikleri ile turizm sektöründen önemli bir pay almaya başlamış ve gerek iç turizm gerek dış turizmde her yıl milyonlarca turisti ağırlayan bir kent haline gelmiştir. Otel Seçimli Gezgin Satıcı Problemi (OSGSP), literatürde ilk kez Vansteenwegen (2012) tarafından çalışılmış olup, gezgin satıcı probleminin bir uzantısıdır. Bu model, toplam seyahat süresini ve gezi gün sayısını minimize etmeyi hedefler. Model kapsamında, her gezinin aynı otelde başlayıp aynı otelde tamamlanması ve her ziyaret noktasının yalnızca bir kez ziyaret edilmesi gibi çeşitli kısıtlamalar bulunmaktadır. Bu çalışmada, Vansteenwegen'in önerdiği CSVG (Castro, Sörensen, Vansteenwegen, Goos) Modeli temel alınarak Eskişehir ve Samsun şehirleri için 15 ilgi çekici nokta (İÇN) ve 5 oteli içeren turistik bir rota planlaması yapılmıştır. Ancak bu çalışmada, CSVG modelindeki gezinin belli bir otelde başlayıp aynı otelde sonlanması kısıtı kaldırılmış ve modele zaman penceresi kısıtları eklenmiştir. Böylece, başlangıç ve bitiş otellerinin model tarafından belirlenmesine olanak tanıyan daha esnek en kısa gezgin rotası tasarlanmıştır. Buna ek olarak, ziyaret noktalarının açılış ve kapanışları dikkate alınarak Zaman Pencereli Tek Amaçlı Model oluşturulmuştur. Daha sonra ikinci bir amaç eklenerek Zaman Pencereli Çok Amaçlı Model oluşturulmuştur. Zaman Pencereli Tek Amaçlı Model toplam seyahat süresini minimize etmeyi amaçlamaktadır. Zaman Pencereli Çok Amaçlı Model ise toplam seyahat mesafesini minimize ederken, aynı zamanda turistlerin toplam memnuniyet skorunu maksimize etmeyi amaçlamaktadır. ε -kısıt yöntemi kullanılarak her problem için Pareto etkin sınırı çizilmiş, Pareto optimal çözümler elde edilmiştir.