Anadolu ve Hint masallarında dört element: Toprak, hava, ateş ve su

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU NARDA SARHUŞ

Danışman: Fesun Koşmak

Özet:

Masallar, tarihin bilinmeyen zamanlarından beri insanın evren ve kendi varoluşunu anlamlandırma çabası sonucu doğmuştur. Masallar, içinde doğdukları toplumların yaşam tarzları, dini inanışları, sosyal ilişkileri ve dünya görüşleri hakkında birçok ipucu sunar. Bahsedilen sözlü ürünlerin tamamında, hayatın özünü oluşturan dört elementin ortak öğe olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda dört element Anadolu ve Hint masallarındaki ortak konuların başında yer almaktadır. Anadolu ve Hint masallarındaki toprak, hava, ateş ve sudan oluşan dört element arketipsel yöntem ışığında karşılaştırılmalı olarak incelenecektir. Bu yönüyle çalışmanın hedeflediği nokta farklı iklim, coğrafya, inanç ve kültüre ait masalların dört elementle ilgili betimlemelerinden yola çıkarak arketipsel, sembolik, kültürel ve mitik inanç izlerini tespit etmek ve bu izlerin işlenişindeki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Bu çalışma Carl Gustav Jung'un arketip tanımı ve Dört Arketip adlı eseri referans alınarak oluşturulmuştur. Anadolu ve Hint masalları üzerinde yapılan çalışma sonucunda arkaik dönemlerden beri kullanılagelen dört elementin gösterdiği ilk-imge özelliği ve sembolik kullanımları dolayısıyla birer arketip olarak kabul edilebilceği sonucuna varılmıştır.