Özel eğitim öğretmenlerinin alternatif ve destekleyici iletişim sistemlerine ilişkin bilgi, deneyim ve tercihlerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN YAŞAR

Danışman: Derya Genç Tosun

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı özel eğitim öğretmenlerinin alternatif ve destekleyici

iletişim (ADİ) sistemlerine ilişkin bilgi, deneyim ve tercihlerini incelenmektir.

Yöntem: Bu çalışmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada

katılımcıların demografik özelliklerine göre tercihlerinin gruplar arasında farklılaşıp

farklılaşmadığı sorgulanmıştır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan, “Özel

Eğitim Öğretmenlerinin Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemlerine İlişkin Bilgi, Deneyim

ve Tercihlerini Belirleme Anketi” ile elde edilmiştir. Araştırmaya 202 öğretmen katılmıştır.

Araştırmanın katılımcı grubuna ilişkin tanımlayıcı istatistikler frekans ve yüzde ile

belirtilmiştir. Gruplar arası karşılaştırma analizlerinde ise Ki-kare analizleri kullanılmıştır.

Bulgular: Araştırmanın bulguları katılımcıların en çok işaret dilini tanıdığını,

katılımcıların çoğunun işaret dili eğitimi aldığını, sadece bir katılımcının konuşma üreten cihaz

eğitimi aldığını, alternatif ve destekleyici iletişim sistemine ilişkin eğitimi lisans döneminde

aldıklarını ve aldıkları eğitimi yetersiz bulduklarını göstermektedir. Öğretmenler tüm

maddelerde en fazla konuşma üreten cihazı tercih etmişlerdir. Kadınların ADİ tercih sıralaması

konuşma üreten cihaz, resim değiş tokuşu ve işaret dili olarak sıralanırken, erkeklerin alternatif

ve destekleyici iletişim sistemleri tercih sıralaması konuşma üreten cihaz, işaret dili ve resim

değiş tokuş olarak sıralanmıştır.

Sonuç ve Öneriler: Özel eğitim öğretmenleri alternatif ve destekleyici iletişim

sistemlerine ilişkin sınırlı düzeyde bilgiye sahiptir. İleri araştırmalarda alternatif ve destekleyici

iletişim sistemlerine ilişkin öğretmenlere uygulamalı eğitimler verilerek eğitimin etkisi

incelenebilir. İleri araştırmalar dil ve konuşma terapistleri gibi farklı paydaşlarla

gerçekleştirilebilir. Son olarak ileri araştırmalarda katılımcıların tercihlerinin nedenleri

incelenebilir.