Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN YAŞAR
Danışman: Derya Genç Tosun
Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı özel eğitim öğretmenlerinin alternatif ve destekleyici
iletişim (ADİ) sistemlerine ilişkin bilgi, deneyim ve tercihlerini incelenmektir.
Yöntem: Bu çalışmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada
katılımcıların demografik özelliklerine göre tercihlerinin gruplar arasında farklılaşıp
farklılaşmadığı sorgulanmıştır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan, “Özel
Eğitim Öğretmenlerinin Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemlerine İlişkin Bilgi, Deneyim
ve Tercihlerini Belirleme Anketi” ile elde edilmiştir. Araştırmaya 202 öğretmen katılmıştır.
Araştırmanın katılımcı grubuna ilişkin tanımlayıcı istatistikler frekans ve yüzde ile
belirtilmiştir. Gruplar arası karşılaştırma analizlerinde ise Ki-kare analizleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmanın bulguları katılımcıların en çok işaret dilini tanıdığını,
katılımcıların çoğunun işaret dili eğitimi aldığını, sadece bir katılımcının konuşma üreten cihaz
eğitimi aldığını, alternatif ve destekleyici iletişim sistemine ilişkin eğitimi lisans döneminde
aldıklarını ve aldıkları eğitimi yetersiz bulduklarını göstermektedir. Öğretmenler tüm
maddelerde en fazla konuşma üreten cihazı tercih etmişlerdir. Kadınların ADİ tercih sıralaması
konuşma üreten cihaz, resim değiş tokuşu ve işaret dili olarak sıralanırken, erkeklerin alternatif
ve destekleyici iletişim sistemleri tercih sıralaması konuşma üreten cihaz, işaret dili ve resim
değiş tokuş olarak sıralanmıştır.
Sonuç ve Öneriler: Özel eğitim öğretmenleri alternatif ve destekleyici iletişim
sistemlerine ilişkin sınırlı düzeyde bilgiye sahiptir. İleri araştırmalarda alternatif ve destekleyici
iletişim sistemlerine ilişkin öğretmenlere uygulamalı eğitimler verilerek eğitimin etkisi
incelenebilir. İleri araştırmalar dil ve konuşma terapistleri gibi farklı paydaşlarla
gerçekleştirilebilir. Son olarak ileri araştırmalarda katılımcıların tercihlerinin nedenleri
incelenebilir.