Ankilozan spondilit hastalarının anti-TNF ilaç uyumuna mobil uygulamanın etkisi: Pilot çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FÜSUN UZGÖR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): CENGİZ KORKMAZ

Danışman: AYŞE ÖZKARAMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma ankilozan spondilit (AS) hastalarının subkutan (S.C.) anti-TNF ilaç uyumuna yönelik android platformda mobil uygulama geliştirmek ve geliştirilen bu uygulamanın ilaç uyumuna etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Son test, kontrol gruplu deneysel desende yapılan bu araştırmanın evrenini 15 Aralık 2017- 15 Ekim 2018 tarihleri arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Bilim Dalı polikliniğinde ankilozan spondilit nedeniyle subkutan anti-TNF ilaç reçete edilen hastalar, örneklemini ise; örneklem seçim ölçütlerine uyan 29 hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemini oluşturan hastalar kura yöntemi ile mobil uygulama (n=16) ve eğitim kitapçığı gruplarına (n=13) atandı. Mobil uygulama grubundaki hastaların android telefonlarına bluetooth teknolojisiyle hastalık bilgisi, anti-TNF ilaç uygulaması ve yönetimine ilişkin takip ve bilgilerin yer aldığı mobil uygulamanın aktarımı ve kurulumu sağlandı; eğitim kitapçığı grubundaki hastalara hastalık bilgisi, anti-TNF ilaç uygulaması ve yönetimine ilişkin eğitim kitapçığı verildi. Çalışmada hastalar anti-TNF ilaç tedavisi öncesinde ve tedaviden 6 hafta sonra olmak üzere 2 kez değerlendirildi. Araştırmanın verileri Birey tanıtım formu, BASDAI, BASFI, ASQoL, Morisky Uyum Ölçeği ve Subkutan Anti TNF Tedavi Uyum Anketi ile toplandı. Nicel değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk testi ile araştırıldı. Normal dağılım gösteren nicel değişkenlere ait özet değerler ortalama ortalama±standart sapma, ortalama±standart hata; normal dağılım göstermeyenlerin ise medyan (Q1-Q3) olarak verildi. Nitel değişkenlere ait özet değerler frekans ve yüzde ile gösterildi. p 0,05). Çalışmamızda mobil uygulama grubundaki hastaların %87,5'nin, eğitim kitapçığı grubundaki hastaların %46,2'sinin yüksek ilaç uyumuna sahip olduğu belirlendi. AS hastalarında S.C. anti-TNF ilaç uygulamasına yönelik geliştirilen mobil uygulama bilgi kalitesi ve güvenirliği yönünden kullanılabilir bir materyaldir. S.C. anti-TNF ilaç uyumuna yönelik geliştirilen bu mobil uygulama, kitapçık verilerek yapılan eğitime göre ilaç uyumunu olumlu yönde etkilemektedir. Anahtar kelimeler: Ankilozan spondilit, anti-TNF ilaç, subkutan, ilaç uyumu, mobil uygulama, hemşirelik