Bazı azo boyar maddelerin absorbsiyon spektroskopisinin deneysel ve teorik incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YADİGAR GÜLSEVEN SIDIR
Danışman: EROL TAŞAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, 10 mono azo boyar maddenin ultraviyole absorbsiyon spektrumları farklı polariteli çözücülerde (200?700 nm) incelendi. Moleküler absorbsiyon spektrumları üzerine çözücü etkisi su, dimetilsülfoksit, metanol, gliserol, N,N- dimetil formamid, etanol, aseton, 2-propanol, iso-butanol (2-metil-1-propanol), 1-butanol, tetrahidrofuran, butil asetat, etil asetat, kloroform, toluen, benzen, karbontetraklorür, 1,4-dioksan, siklohekzan, n-hekzan ve n-pentan çözücülerinde analiz edildi. Absorbsiyon spektrumlarında 3 elektronik geçiş bandı gözlendi. Birinci band benzen halkasının konjugasyonundan kaynaklanan ?-?* elektronik geçişi gösterirken, ikinci band ?N=N? azo köprüsü ve aromatik halka sistemi arasındaki konjugasyondan kaynaklanan ?-?* elektronik geçişini gösterir. Çalışılan moleküllerdeki bağ yapmamış elektron çiftleri zayıf yasaklı n-?* geçişine karşılık gelen üçüncü elektronik absorbsiyon bandına sebep olur. Çözücülerin bu elektronik geçişler üzerindeki etkileri yorumlandı.İncelenen moleküllerde ?N=N? köprüsünden kaynaklanan ve maksimum absorbans bandı olan ?-?* elektronik geçişlerindeki çözücüye bağlı kaymalar (?mak) çoklu lineer regresyon analizi kullanılarak belirlendi. Çözücüye bağlı UV spektral kaymalar, ?max, kırılma indisi (n), dielektrik sabiti (?) ve Kamlet-Taft parametreleri (hidrojen bağ akseptör (ß) ve hidrojen bağ donor kapasite (?)) kullanılarak analiz edildi. Bu elektronik geçişler saptandı. Çözücüye bağlı kaymalar farklı çözücü-çözünen etkileşim mekanizmasına ilişkisi analiz edildi. Azobenzene çözeltilerinde moleküller arası etkileşim tipi çoklu lineer regresyon analizleri temelinde araştırıldı. Çoklu lineer regresyon katsayıları SPSS 11.5.1 programı kullanılarak bulundu. Elde edilen regresyon katsayıları OriginPro 7.5 paket programı kullanılarak elde edilenle aynı olduğu belirlendi. Bu analizden elde edilen katsayılar çalışılan çözeltilerdeki toplam spektral kaymalar etkileşimlerin her tipi için katkılarını bulmamızı sağladı. Çözelti içinde çalışılan mono azo boyaların ?-?* bandının spektral kaymalarının 3-((2,4-Dihidroksifenil)diazenil)-4-hidroksibenzensülfonik asit molekülü ve 2-((2-Etilfenil)diazenil)benzen?1,3,5-triol molekülü hariç esas olarak hidrojen bağı akseptör parametresiyle kontrol edildiği gözlendi.Çalışılan mono azo boyar moleküllerin orto-, meta- ve para- konumlarında bulunan substituentlerin elektronik absorbsiyon spektrumları üzerindeki etkileri tartışıldı. Çalışılan mono azo boyaların ?push-pull? (elektron iten-çeken) molekül özelliği araştırıldı. 2-((2-Etilfenil)diazenil)benzen?1,3,5-triol molekülü'nün ?push-pull? molekül özelliğinin diğer moleküllere oranla daha fazla olduğu gözlendi.